تبلیغات
آموزش و روان شناسی کودکان استثنایی

آموزش و روان شناسی کودکان استثنایی

کودکان با آسیب دیدگی ذهنی(قسمت دوم)

 

ج – سندرم تریپل  x

   این  بیماران  بر عکس  سندرم  ترنر حالت  تریزومی  یا  3 کروموزوم جنسی  x  دارند و بعبارتی دارای 47 کروموزوم هستند .

   علائم : درجاتی از عقب ماندگی ذهنی – میزان خون قاعدگی کم – فوق زن بودن و داشتن خصایص زنانگی بیشتر

اختلالات ساختمانی کروموزومها

گاهی  ممکن  است   در  اثر  عواملی   مانند  برخی ازویروسها،پرتوتابی یا بعضی ازداروها،کروموزومی شکسته  شده  و اختلال  درساختمان  کروموزومی به وجود آید

در برخی  از موارد ،قطعه شکسته شده کروموزومی ازبین می رود مانند سندرم فریاد  گربه  که  درنتیجه کمبودنسبی قطعه ای از یکی ازکروموزومهای  4یا5  ایجاد می شود .

این افراد دارای اختلال در دستگاه  صوتی وحنجره هستند

علائم :

جمجمه کوچک،عقب ماندگی ذهنی،چشمان مورب  با  فاصله زیاد ازیکدیگر، گوشهای پایین افتاده ،نقایص قلبی مادرزادی ،آرواره کوچک و عقب رانده شده است .

انواع اختلالات متابولیسمی ژنتیکی :

1- بیماری فنیل کتونوریا :

   بدن کودک در اثر بی نظمی ژنی نمی تواند  آنزیم لازم به منظور جذب فنیل آلانین که یک اسید آمینه در  پروتئین  است  را  بسازد و لذا در اثر اجتماع فنیل آلانین  در خون  منجر به  عقب ماندگی ذهنی می شود .

تشخیص این بیماری ازطریق وجوداسیدپیروویک درادراراین بیماران است .

2- بیماری گالاکتوزمیا :

  علت  این  بیماری  که  منشاء   ژنتیکی  دارد نوزاد نمی تواند گالاکتوز یعنی قندی که در شیر است  را  به  علت  کمبود آنزیم لازم  جذب کند و کودک را مبتلا به عقب ماندگی ذهنی می کند.

اگراین بیماری زود تشخیص داده شود و برنامه رژیم  غذایی  تنظیم  شود ، می توان ازضا یعه مغزی جلوگیری کرد .

ب- اختلالات محیط رحم مادر

اختلالات    محیط   رحم   مادر ، موجبات ناهنجاریهای مادرزادی یا نقایص آشکار در ساختمان بدن رافراهم می سازد که معمولا“  با به دنیا آمدن نوزاد قابل مشاهده است .

برخی از این اختلالات بشرح زیر است :

عوامل عفونی و ویروسی

الف – ویروس سرخجه : مادران بارداری که در دوران  سه ماهه اول  بارداری به سرخجه مبتلا گردند ،ممکنست نوزادانی باناهنجاریهای مادرزادی به دنیا آورند

این بیماری موجب ناهنجاریهای چشمی،اشکال در گوش  داخلی ، اختلال  در قلب  ودربرخی موارددرلایه مینای دندان می شود.

در بعضی موارد سبب ناهنجاریهای مغزوعقب ماندگی ذهنی می شود .

85 درصد  زنان نسبت  به این بیماری مصون هستند و نیز این  ویروس ازطریق جفت ،داخل  بدن جنین می شود .

اخیرا“ واکسنهای  موثر ومطمئنی  بر علیه این بیماری تهیه شده که باید سه ماه قبل ازبارداری تزریق شود .

ب- ویروس تب خال ساده :

معمولا“ انتقال  این عفونت در نزدیکی زمان زایمان انجام می گیرد وبا علائمی مانند میکروسفالی،میکروفتالمی،بزرگی کبدوطحال وعقب ماندگی ذهنی مشخص می شود .

ج- ویروس سایتومگال :

این ویروس باعث ناهنجاری و عفونت های جنینی مزمن  که  پس ازتولد باقی می ماند ، می گردد . علائم اصلی این عفونت ،میکروسفالی، آهکی شدن مغز ،نابینایی ،بزرگی کبدوطحال می باشد .

د- توکسوپلاسموز:

عفونتهای دوران بارداری  ناشی  ازاین انگل،ایجاد ناهنجاریهای مادرزادی مانند آهکی شدن  مغز ، هیدروسفالی ،  عقب ماندگی  ذهنی   و   در  برخی    مواقع ،میکروفتالمی و سایر  نواقص   چشمی می کند .

ه- سیفلیس :

این  بیماری  می تواند سبب ناشنوایی مادرزادی  وعقب ماندگی ذهنی درفرزندان می شود ونیزدر بسیاری ازاعضای بدن مانند ریه و کبد ضایعات این  بیماری  به   صورت   فیبروز  منتشر شده مشخص می گردد.

 و- سایر عفونتهای  ویروسی و  ازدیاد  درجه حرارت(هیپرترمی)

2- پرتوتابی

بیماریهایی مانند میکروسفالی ونقایص جمجمه،  اسپینابی فیدا ، نابینایی ، کام شکری  و نقایص سایر اندامها ممکن است  در نتیجه  درمان زن بارداربا مقدارزیادی اشعه ایکس یا  درمعرض اشعه ایکس بودن اوبوجود آید.

ماهیت ناهنجاریها بستگی به مقداراشعه ومرحله تکامل  جنینی که  اشعه  به آن تابیده  شده است دارد.

3- عوامل شیمیایی

نقش  عوامل  شیمیایی ، به  ویژه داروها  در ایجاد ناهنجاریها در انسان رابسیارمشکل می توان اندازه گیری و تعیین کرد .

داروهای ضدجنون وضداضطراب است.این داروها که به عنوان آرام بخشهای اصلی و فرعی دردرمان بیماری های روانی به کار می روند مانند فنوتیازین     ولیتیوم ،کلرودیازپوکسید ودیازپام به عنوان داروهای به وجود آورنده ناهنجاریها ی مادرزادی مورد شک  و تردید هستند .


ادامه مطلب

طبقه بندی: کودکان دیر آموز و عقب مانده ذهنی،
[ پنجشنبه 27 اسفند 1388 ] [ 02:07 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

 کودکان با آسیب دیدگی ذهنی(قسمت اول)

 

دانش آموزان دیرآموز

این دانش آموزان از همسالان خود کندتریاد می گیرند و معمولا“ به سال های آخر دبستان  یا دوره راهنمایی و دبیرستان نمی رسند .

                            

 ویژگیها:

1- در درک مفاهیم ویادگیری مطالب ،کندترازمتوسط کلاسند .

2- درتشخیص روابط پیچیده ،ضغیفند.

3- ازدرک مفاهیم انتزاعی یا مجرد عاجزند.

4- برای یادگیری مطالب درسی ،به تمرینهای بیشتری نیاز دارند.

5- دامنه  معلومات  عمومی  آنان نسبت  به همسالان خود،   محدودتر است .

6- خزانه لغات محدودتری نسبت به همسالان  خود  دارند     و از دستور زبان ساده ای استفاده می کنند .

7- درخواندن وفهمیدن کتابهای درسی دچار اشکال هستند .

8- درانجام تکالیف درسی معمولا“2 تا 3  سال ازهمسالان خود عقب هستند.

با توجه به منحنی  طبیعی  فرضی ، این افراد 6/13 درصد کل جمعیت  را تشکیل  می دهند   و بهره هوشی  معادل 70 تا 85  دارند .

دارای  هیچگونه  علامت جسمی  یا  ظاهری مشخص نیستند  و بجز  در امور تحصیلی که ممکن است با شکست مواجه شونددرسایرامور  زندگی می توانند مستقل عمل کنندوموفق باشند.

تعریف نظری عقب ماندگی ذهنی از سوی انجمن آمریکایی بررسی نقایص ذهنی(AAMD )

 عقب ماندگی ذهنی عبارت است ازکنش عمومی هوش که به طور معنی دار پایین تر از  میانگین بوده  و  همراه  با  اختلالاتی  در رفتار  سازشی     می باشد که در طی دوره رشد ظاهر می گردد.

هوش پایین ترازمتوسط:

هوش  پایین تر از متوسط  معمولا“  توسط  نحوه عملکرد آزمودنی   بر آزمون های  هوشی  تعیین  می شود .

این کودکان از نظر بکارگیری حافظه،تداعی،طبقه بندی اطلاعات قدرت استدلال وقضاوت ، به گونه ای محسوس از همسالان خود در سطح پایین تری قرار دارند .

با  توجه  به  منحنی طبیعی فرضی و با استفاده ازآزمون وکسلر،دانش آموزانی که بهره هوشی آنان  بین  85  (1-  انحراف  استاندارد)  و70  (2- انحراف استاندارد)است،تحت عنوان مرزی خوانده می شوند.

دانش آموزانی که نمراتشان بین 2- و3- انحراف استندارد (بهره هوشی 70تا55)،درصورت دارا بودن  رفتارهای  سازشی  پایین ، عقب ماندگان ذهنی آموزش پذیر خوانده می شوند.

دانش آموزانی   که   پایین تر  از 3 -  انحراف استاندارد قراردارند ، اما قادر به پاسخگویی به برخی از سوالات آزمون هستند،درحوزه تربیت پذیر قرار می گیرند .

کودکانی  که  بهره هوشی آنان  پایین تر از 4- انحراف استاندارد است و قادر به پاسخگویی به سوالات  آزمون  نیستند ،  کودکان  حمایت پذیر می نامند.

رفتار تطابقی یا سازشی:

رفتار  تطابقی  تا  اندازه ای  به  عواملی  خارج از کودک  ، محیطی   که  وی   در  آن  زندگی می کند ، بستگی دارد.

با افزودن واژه تطابقی در تعریف ،عقب ماندگی نه  تنها  شامل عملکرد  ذهنی پایین ترازمتوسط است  ،  بلکه   ناتوانی   فرد در پاسخگویی  به خواستهای اجتماع رانیز همراه دارد.

طبقه بندی عقب ماندگان ذهنی ازدیدگاه آموزشی:

1- عقب ماندگان ذهنی آموزش پذیر:

چنین کودکانی به دلیل زیرهنجاری رشد ذهنی نمی تواند از برنامه های رایج تحصیلی که در مدرسه عادی وجوددارد بهره کافی ببرد.امااگر آموزش وپرورش مناسب باشد ،اوظرفیت رشد در سه زمینه را دارد:

1) آموزش پذیری در سطوح دروس ابتدایی

2) آموزش پذیری درتطابق اجتماعی،به این ترتیب  که کودک سرانجام بتواند به استقلال نسبتا“ مناسبی درجامعه دست یابد .

3) به دست آوردن شغلی که با آن بتواند در بزرگسالی  به  طور کامل  یا نسبی مخارج خود را تامین کرده و ازخود نگهداری کند .

عقب ماندگان ذهنی تربیت پذیر:

این کودکان دارای مشکلاتی درزمینه های زیرهستند:

1- دریادگیری مهارتهای آموزشگاهی حتی در سطح ابتدایی

2- در کسب  استقلال  و سازش  اجتماعی  درسطح بزرگسالی

3- درکسب کفایت های حرفه ای درسطحی که برای مواظبت ازخودبه کمک وهمراهی یا نظارت دیگران احتیاج نداشته باشد.

اما در زمینه های زیردارای استعدادهستند:

1- مهارتهای خودیاری

2- توانایی  حفظ  خود از خطرهای  معمول  در خانه مدرسه وهمسایگی

3- سازگاری در خانواده یا همسایگی

4- همکاری در کارهای  عادی  و  روزمره  در خانه   و همسایگی و مفید بودن به لحاظ اقتصادی

عقب ماندگی ذهنی این افراددرخلال نوزادی و کودکی مشخص می شود .

عقب ماندگان ذهنی حمایت پذیر :

اکثر کودکان  فوق معلولیت های چندگانه  دارند  وممکن است  دارای فلج مغزی،فقدان شنوایی یا بینایی باشند .

هدف برنامه های  تربیتی  برای   این  کودکان محدود  به  آموزش آنان  برای کسب سازگاری اجتماعی در محیط های تحت نظارت است .

برآورددرصد شیوع

ارقامی  که   نشاندهنده   درصد  شیوع کودکان عقب مانده ذهنی است ،معمولا“  از یک  نمونه  جمعیتی  به نمونه  دیگر مطابقت دارد . در حالیکه ارقام مربوط به  تعداد کودکان  عقب  مانده ذهنی  از مکانی به مکان دیگر متفاوت است .

دلایل اختلاف موجود بین متخصصان در ارائه تخمین ها و نمودارها و ارقام

1- به کارگیری حداقل های متفاوت ازهوش بهر ،برای تعیین زیر هنجاری ذهنی

2- برداشتهای گوناگون ازرفتارهای سازشی

3- نسبتهای متفاوت از طبقات  اجتماعی اقتصادی

4- درصد شیوع متفاوت در سنین مختلف

علل عقب ماند گی های ذهنی

رشد ونموکودک ازلحظه ترکیب سلول نروماده با بسته  شدن نطفه  آغاز می گردد . این سلول جدید  با  سرعتی عجیب  و درعین حال نظمی شگفت انگیز،مراحل گوناگون رشدسلولی رادر رحم مادرمی گذراند.

رحم  مادر اولین و مناسبترین محیطی است که موجبات رشد جنین رافراهم می سازد .

در اکثرموارد  این  فعل   و  انفعالات  سلولی ،بطورطبیعی و با  نظم  خاص  خود  صورت     می گیرد.اما ، گاهی  برخی  از عوامل  باعث غیر طبیعی شدن نوزاد می گردد.

انجمن نقایص ذهنی،عوامل عقب ماندگی ذهنی را در 9گروه عمده قرارداده است .

یکی ازانواع گروهبندی های سنتی ازعلل عقب ماندگی های ذهنی بدینگونه می باشد:

الف -اختلالات کروموزوم ها وژنها

   حیات هر انسان با ترکیب سلول نروماده آغاز می شود  این ترکیب را تخم بارور شده یا گامت می گویند .

    تخم بارورشده درهسته خود 46رشته کوچک وبزرگ دارد که به آن کروموزوم می گویند .این کروموزومها را  دوبدو مرتب می کنند و لذا 46  کروموزوم را  به  صورت  23 جفت نمایش می دهند .

در طول هر کروموزوم یک رشته نقاط یا واحدهائی در روی یک خط قرار گرفته اند که ژن می نامند .

هر یک از ژنها  مکان  معینی از کروموزوم را اشغال می کند که به نام مقر ژن یا لوگوس نامیده می شود .

اختلالات کروموزومی و ژنی می تواند کودک استثنایی بوجود آورد.

انحراف از تعداد 46 کروموزوم

الف ناهنجاری های کروموزومهای غیر جنسی (اتوزومی )

ب ناهنجاری های کروموزومهای جنسی

1- سندرم دان یا تریزومی کروموزوم شماره 21

این سندرم توسط پزشک انگلیسی لندن جی دان شناسایی شد . او این افراد را تنها به علت  شباهت ظاهری آنان ازنظر  قیافه  به مغولها ، مانند  چشمهای  مورب ،جمجمه پهن وبینی پهن،مغولی نامید .

گیبسون و فرانک سیزده علامت بدنی را که بیشتر در بین این کودکان معمول است نام برده است .

قضاوت صرفا“ از روی  علائم  ظاهری  بسیار خطرناک و نادرست است و باید ازسنجش هوش وبویژه مطالعه کروموزومها بهره گرفت .

پژوهشها نشان داده اند که سن 35 یا بیشتر مادر دراین امر نقش دارد .گاه مجموع سن پدر ومادر که بیش از 8 سال باشد درایجاد این سندرم موثر است

اشکال سندرم دان :

سندرم دان وابسته به جنس مادر 95%

انتقال یا ترانسلوکاسیون 4%

سندرم موزائیکی دان 1%

 کودکان با سندرم دان از نظر بهره هوشی در گستره 25 تا 70 قرار دارند و میانگین 50 قرار دارند .

 در صد  شیوع  500/1  تا 1000/ 1و 64 % پسر   و 36% دختر می باشد.

2- تریزومی کروموزوم های 17 یا 18

علائم : عقب ماندگی ذهنی    نقایص قلبی مادر زادی گوشهای بزرگ و پایین قرار گرفته خمیدگی انگشتان      و دستها نارسایی کلیوی و000با درصدشیوع 3در10000مورد است .

3- تریزومی کروموزوم های 13 یا 15

علائم :  عقب  ماندگی  ذهنی  -  نقایص  قلبی مادرزادی ناشنوایی لب شکری شکاف کام نقایص چشمی پل بینی پهن فاصله اندک بین چشم و ابرو   گوشهای پایین افتاده       و انگشتان اضافی و000با درصد شیوع حدود 2در10000مورد است

انواع اختلالات کروموزومی جنسی :

الف سندرم کلاین فلتر :

   این بیماری اغلب در مردها دیده می شود .  کروموزوم های جنسی  این  بیماران   جفت xy   بصورت    xxyو بعبارتی  دارای 47 کروموزوم هستند .

   علائم :  آترفی بیضه ها    مسدود  شدن  مجاری  منی ساز    و در نتیجه عقیمی   عدم  رشد  موهای  صورت   صدا و حرکات زنانه ،دستگاه تناسلی رشدی نکرده ومعمولا“سینه ها رشد  بیش  از حدی  دارند تمایلات جنسی به جنس مخالف وجود ندارد و تمایلات همجنس گرایی مشاهده می شود .

   در برخی موارد بیماران دارای 48 کروموزم که 44 عدد آن عادی و 4 عدد آن جنسی است .

  تمایلات  خشونت  آمیزورفتارهای تهاجمی  و جنایی   در این  افراد   بیشتر از مردان طبیعی است  واحتمال زندانی   شدن چنین  مردانی  شش برابر مردان  عادی است .

  انواع  نادرتر  این   بیماری  به  صورت xxyy و xxxyy گزارش شده است .

پ سندرم ترنر :

این بیماری که خاص زنان است با نمودار کروموزمی xo مشخص می شوند .

علائم : نداشتن تخمدان تغییر شکل در استخوان بندی و عقب ماندگی ذهنی


ادامه مطلب

طبقه بندی: کودکان دیر آموز و عقب مانده ذهنی،
[ سه شنبه 25 اسفند 1388 ] [ 07:10 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

هلن کلر

داستان زندگی هلن کلر، داستان زندگی کودکی است که در سن 18 ماهگی ناگهان ارتباطش با دنیای بیرون قطع شد. اما او چنان محکم و آرام در برابر ناملایمات پیش رفت که توانست نبرد موفقیت آمیزی برای ورود دوباره خود به همان دنیا را داشته باشد.

کودکی را کم کم سپری نمود و به بانویی بسیار باهوش و حساس تبدیل شد که قادر به نوشتن و صحبت کردن بود و به طور خستگی ناپذیری برای بهبود حال دیگران تلاش می نمود.

هلن، در 27 ژوئن 1880 در «توسکامبیا آلاباما» متولد شد. زندگی واقعی او در یک روز ماه مارس سال 1887 وقتی که تقریباً 7 ساله بود، شروع شد.

او از این روز به عنوان مهمترین روزی که در زندگی به خاطر دارد یاد می کند. روزی که «آنی سالیوان» با سابقه 20 ساله در مدرسه «پرکینز» نابینایان به عنوان معلم او وارد زندگیش شد.

آنی و هلن از زمان آشنایی همیشه با هم بودند تا این که آنی در سال 1936 چشم از جهان فرو بست.

هلن حتی وقتی که دخترک کوچکی بود بسیار مشتاق ورود به دانشگاه بود. او سرانجام در سال 1900 وارد دانشگاه «رادکلیف» و در سال 1904 فارغ التحصیل شد.

بنابراین او اولین فرد نابینا- ناشنوایی بود که از دانشگاه فارغ التحصیل شد. در طی این سال ها آنی سالیوان با تلاش بی وقفه خود کتاب ها را می نوشت و در اختیار شاگردانش می گذاشت.

هلن کلر از زمانی که هنوز در دانشگاه «رادکلیف» دانشجو بود، نگارش را آغاز کرد و این حرفه را 50 سال ادامه داد. علاوه بر " زندگی من" ، 11 کتاب ها و مقالات بیشماری در زمینه نابینایی، ناشنوایی، مسائل اجتماعی و حقوق زنان به رشته تحریر در آورده است.

هلن کلر با وجود علایق بسیاری که داشت اما هرگز نیاز نابینایان و نابینا- ناشنوایان دیگر را از نظر دور نمی کرد. او دوست شخصی دکتر «پیتر سالمون» ، مدیر اجرایی خدمات هلن کلر برای نابینایان بود( که بعدها به عنوان خانه صنعتی نابینایان مشهور شد) و او را در تأسیس مرکزی یاری نمود که به عنوان مرکز ملی هلن کلر برای جوانان و بزرگسالان نابینا- ناشنوا نام گرفت. هلن از تعداد بسیاری از مراکز و امکاناتی که توسط IHB فراهم شده بود ، بازدید کرد.

در سال 1936، هلن کلر به «کانکتیکات وستپورت » رفت، جایی که تا پایان عمر خود یعنی تا ژوئن 1968 و سن 87 سالگی در آنجا بود.

در مراسم تدفین او سناتور «لیستر هیل» درباره او چنین گفت:

«او زنده خواهد ماند و یکی از چند نام جاویدانی است که متولد شده اند اما نه برای مردن. روح او برای همیشه باقی می ماند و نسلها می توانند داستان های بسیاری را از زنی روایت کنند و بخوانند که به جهانیان نشان داد هیچ مرزی برای شجاعت و ایمان وجود ندارد.»

هلن کلر در وصف و گرامیداشت یاد معلم خود چنین سروده است :

ONCE I KNEW THE DEPTH WHERE NO HOPE

WAS AND DARKNESS LAY ON FACE OF ALL THINGS.

THEN LOVE CAME AND SET MY SOUL FREE.

ONCE I FRETTED AND BEAT MYSELF AGAINST

THE WALL THAT SHUT ME IN. MY LIFE WAS WITHOUT

A PAST OR FUTURE, AND DEATH A CONSUMMATION

DEVOUTLY TO BE WISHED,

BUT A LITTLE WORD FROM THE FINGERS OF ANOTHER FELL

INTO MY HANDS THAT CLUTCHED AT EMPTINESS,

AND MY HEART LEAPED UP WITH THE RAPTURE OF LIVING.

I DO NOT KNOW THE MEANING OF DARKNESS,

BUT I HAVE LEARNED THE OVERCOMING OF IT.

به عمق نومیدی رسیده بودم و تاریکی چتر خود

بر همه چیز کشیده بود که عشق از راه رسید و

روح مرا رهایی بخشید.

فرسوده بودم و خود را به دیوار زندانم می کوبیدم.

حیاتم تهی از گذشته و عاری از آینده بود و مرگ

موهبتی بود که مشتاقانه خواهانش بودم.

اما کلامی کوچک از انگشتان دیگری ریسمانی شد

در دستانم، به آن ورطه پوچی پیوند خورد و قلبم با شور زندگی شعله ور شد.

معنای تاریکی را نمی دانم، اما آموختم که چگونه بر آن غلبه کنم.

منبع: تبیان

 




طبقه بندی: متفرقه،
[ دوشنبه 17 اسفند 1388 ] [ 04:47 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

سازمان ها و فعالیت های مربوط به بزرگسالان ناشنوا

در اکثر کشورها بزرگسالان ناشنوا به دلیل اشتراک در استفاده از یک ابزار زبانی یعنی زبان اشاره،تمایل دارند که در گروه های کوچک غیر رسمی،باشگاهها و سازمان ها گرد هم آیند و با هم باشند.یکی از دلایلی که ناشنوایان در بسیاری از فرهنگ ها یکدیگر را برای ازدواج انتخاب می کنند نیز همین است.

اکثر زوج های ناشنوایی که ازدواج کرده اند فرزندان شنوای عادی دارند و زندگی خانوادگی آنها شبیه سایر مردم است.تنها تفاوت موجود،شرایط دو زبانگی است که فرزندانشان در آن بزرگ می شوند.در بسیاری از کشور ها افراد ناشنوا فرهنگ خاص خودشان را در دل فرهنگ اکثریت مردم به وجود می آورند.دلایل واضحی برای فرهنگ ناشنوایان موجود است.به طور عموم،افراد ناشنوا چون به راحتی می توانند با یکدیگرارتباط برقرار کنند و نیز در تجربه ی ناشنوا بودن با یکدیگر شریکند،از معاشرت و مشارکت با یکدیگرلذت می برند.

در بعضی کشورها،سازمان های ناشنوایان صدها باشگاه محلی و یک سازمان ملی و رویدادهایی مثل مسابقات ورزشی،نمایش هایی به زبان اشاره و پانتومیم و رقابت هایی در زمینه ی هایبازی سرگرم کننده که به طور منظم بر گزار می شوند را تحت پوشش دارند.این فعالیت ها و ساز مان ها اگر یک نیاز واقعی را رفع نمی کردند،ایجاد نمی شدند و توسعه نمی یافتند.

تأسیس باشگاه های ناشنوایان و فعالیت های منظم برای ناشنوایان جوان و بزرگسالان باید تشویق شود.افراد ناشنوا را باید ترغیب کرد که با به عهده گرفتن مسوولیت های رسمی برای اداره ی چنین سازمان هاییدر آنها مشارکت داشته باشند.

مقررات داخلی این سازمان ها باید حقوق و تعهدات افراد ناشنوا در مشارکت آنان در اداره ی این نهاد ها را بر داشته  باشد.             

باشگاه های ناشنوایان را باید ترغیب کرد تا در فعالیت های مربوط به کودکان ناشنوا و تربیتمعلمان و والدین،برای ارتباط برقرار کردن با زبان اشاره،شرکت  می کنند.در چنین ساختار اجتماعی است که افراد ناشنوا اعتماد به نفس و رابطه ای سازنده به دیگران را به دست می آورند و نیز از مسیر این تجربه هاست که افراد ناشنوا هم،توان مورد نیاز برای شرکت در فرهنگ اکثریت (یعنی فرهنگ افراد شنوا بر پایه ی زبان گفتاری)را کسب می کنند.

                

 




طبقه بندی: کودکان کم شنوا و ناشنوا،
[ دوشنبه 10 اسفند 1388 ] [ 10:05 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

توارث ومحیط

چنان چه  ادعا شود هوش از طریق توارث منتقل می شود معمولا“ باید افراد یک خانواده که دارای توارث کم وبیش یکسانی هستند هوش برابری نیز داشته باشند.

چون د رهمشکمان  یکسان  توارث  یکی   است ضریب هبستگی در حد بیشترین مقدار است وهر قدر قرابت  کاهش  می یابد ضریب همبستگی به سمت صفرمیل می کند.

برخی اظهار می کنند شرایط محیطی برای همشکمان یکسان یکنواخت است. از اینرو هوشبهر آنان  به هم نزدیک میباشد.

هولزینگر  ضریب  هبستگی90/0را برای دوقلوهای یکسان  وضریب  همبستگی 60/0 رابرای دوقلوهای غیریکسان مطرح میکند.

برخی  روانشناسان نسبت تاثیرگذاری توارث ومحیط رانیزارائه داده اند. عده ای سهم  توارث را80درصد  وبرخی سهم محیط را80 درصدتعیین کرده اند.

دربرخی تحقیقات  به نسبتهای 75درصد وراثت 21 درصدمحیط و4درصدعوامل ناشناخته تکیه شده است.

به  نوشته  فاربر عوامل  ژنتیک به نحو   روشنی  در ایجاد  تیزهوشی موثر است وتاثیرات  محیط  به   تنهایی  نمی تواند عامل تیزهوشی باشد.

برخی اعتقاد دارند که اهمیت هریک ازعوامل وراثت ومحیط 100درصد   است. رابطه این دوجمع شدنی نیست بلکه  ضرب  شدنی  است.تعامل این دو متغیردر رشد و شکوفایی  هوشی اهمیت دارد.

برخی  روان شناسان  اعلام  داشته اند  که  کل شخصیت زاییده عوامل  محیطی است و  وراثت  نمیتواند سهمی درشکل دادن  به آن داشته  باشد.

عده ای دراعتراض به دیدگاه افراطی طرفداران محیط به حمایت از نقش وراثت پرداختند.

با مطالعاتی که روی دوقلوها انجام  شده است ملاحظه می شود که هوش چیزی نیست که با آن زاده شویم ، بلکه در طی حیات آدمی رشد می کند . هر چند که ممکن است آدمی  هنگام تولد برای رشدهوش دارای ظرفیت بالقوه ای باشد ولی این امرجزازطریق یادگیری او،قابل تشخیص نیست.

می توان گفت که ژنها دو حد بالا و پایین  یا دامنه  توانایی   ذهنی  را   تعیین   می کنند  وتاثیرات محیطی تعیین خواهد کرد که بهره هوشی  یک  فرد در چه بخشی از این دامنه قرار خواهد گرفت . به عبارت دیگرژنها نه نوع  رفتار خاص ،  بلکه  گستره  پاسخهای احتمالی  فرد  را  در برابر محیط  که دامنه واکنش نامیده می شود تعیین می کنند .

درهریک ازاین موارد،محیط بارور وغنی موجب افزایش بهره هوشی ومحیط محروم موجب کاهش هوشبهر فرد می شود .

ازجمله شرایط محیطی که دررشد تواناییهای ذهنی فرد،عواملی تعیین کننده محسوب می شوند عبارتند از :   تغذیه ،  سلامت جسمانی ،  کیفیت تحریک،    جو عاطفی  خانواده  ونوع  فیزیکی  که  از رفتار حاصل می شود .

به طورکلی عامل محیط دربارورساختن هوش بسیاراهمیت دارد چون محیط است که راههای   استفاده از استعدادهای ذهنی و هوش را تعیین می کند .

به نوشته اتکینسون وهلیگاردهرچه خویشاوندی نسبی بین افراد نزدیکترباشد،شباهت بیشتری در نمره های هوش آنها دیده می شود .

عوامل ژنتیک ظاهرا“حدودی را که یک شخص میتواندعمل کند،مشخص می کنند. عوامل  محیطی مشخص کننده این هستند که فرد درآن محدوده آیا درسطح بالا ویا در سطح پایین عمل خواهد کرد .

مجموعه ژنهای هر فرد ژنوتیپ یاسرشت ارثی اوراتشکیل میدهد تظاهرژنوتیپ را درعمل فنوتیپ گویند  که  از  برخورد  ژنوتیپ ومحیط به وجود می آید.

اگر هوش صد درصد ارثی می بود  می بایست ضریب همبستگی بهره هوشی دوقلوهای یکسان ،وحتی با هم بزرگ  شده  باشند وچه جدا ازهم،   مثبت وکامل یا1+ باشد . درعمل مشاهده میشود که گرچه ضریبهای  بدست آمده برای دوقلوهای یکسان در یک محیط و در دو محیط کمتر از 1 هستند ولی درحد خیلی بالایی قرار دارند .

 

یافته ها نشان می دهند که هرچه زن وشوهرازنظرژنتیکی قرابت بیشتری داشته باشند،احتمال بروز ناهنجاریها کمبودهای مادرزادی در کودکان آنها بالاترمی رود.این پدیده درموردهوش  نیزصدق می کنند .

درصد  ناهنجاری های  جسمی، رفتاری و ذهنی کودکان نظیرپایین بودن هوشبهر در ازدواج های خویشاوندان  نزدیک  بیشتر از ازدواج های غیر خویشاوندی است .

 چون هر ژن به صورت زوج به ارث می رسد یعنی یک ژن ازپدرویک ژن ازمادر،کافی است که یکی ازاین دوژن غیرطبیعی و از نوع غالب باشد تا بتواند عیب خود را در نوزاد بروز دهد.

ولی ژنهای مغلوب و معیوب وقتی عیب  خود را آشکار می کنند که به صورت زوج در آیند ،یعنی یک زوج ژن هر دو از نوع معیوب نهفته  باشند.  

اگر از یک زوج ژن فقط یکی معیوب نهفته  باشد عیبی در جنین بروز نمی کند وحتی آن ژن را در بدن خودهمیشه به صورت نهفته حمل خواهد کرد وممکن است به فرزندان خود منتقل کند .بنابراین ژن معیوب نهفته باید هم از پدر و هم از مادر به ارث برسد تا نشانه های آن پدیدار شود .

به نظر می رسد که برای هوش ژن های خاصی وجود ندارد و هوش  حاصل  عملکرد  کلی  ساختمان عصبی و به ویژه قشر مغز  است و این  قشر دارای  ساختمان بسیار  پیچیده ای  است  که  هزاران ژن در تشکیل آن شرکت دارند .

بنابراین  می توان  این  طور  فرض کرد که هوش،به خودی خود به ارث نمی رسد ، بلکه تواناییهای مغزی دخیل در هوش هستند که به ارث می رسند .

 




طبقه بندی: متفرقه،
[ چهارشنبه 5 اسفند 1388 ] [ 07:18 ق.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

 تیز هوشان

تحقیق ترمن روی تیزهوشان

بسیاری از حقایق  پژوهشهای موجود درباره کودکان تیزهوش نتیجه خدمات قابل ملاحظه لوی ترمن وهمکاران او است که یک تحقیق درازمدت برروی 1528 کودک را بنیانگذاری کرد .

خلاصه ای ازیافته های اودرباره ویژگی های تیزهوشان

1- عضو متوسط گروه ،ازنظرجسمی از یک کودک متوسط وضع بهتری دارد.

2- در زمینه  مربوط به موضوع های درسی آزمون ،  برتری تیزهوشان نسبت به کودکان غیر منتخب در خواندن،کاربرد زبان،استدلال حسابی،علوم،ادبیات وهنربود .

3- علایق کودکان تیزهوش ،چند جانبه و خود انگیخته است

4- آنان کمتر تمایل به مبالغه  یا  گزافه گویی در باره دانش خود دارند . .

5- انحراف  افراد تیزهوش  مورد آزمایش از اکثریت مردم ، تقریبا“ در مورد تمامی صفات در جهت بهتر بودن و پیشرفت است .

برخی  تصور می کنند  که  بچه   تیزهوش دارای  جثه ای  نحیف  و لاغر ،  احتمالا“            عینکی ، کم غذا ، بدخط  و000 است .  با وجودمشاهده انفرادی بعضی ازویژگی های فوق ، وجود آنها را مورد  تایید  قرار نداده است .

به  عنوان  مثال ممکن است کودک تیزهوش دارای  دستخط  خوبی  نباشد که می تواند به دلیل  سرعت  تفکر و سبقت  آن  بر حوصله و توانایی نوشتاری دانش آموز باشد .

میتوان گفت که تقریبا“آنان دراکثرزمینه های شناختی،هوشی،شخصیتی و حتی فیزیکی به میانگین بچه های عادی برتری دارند .

البته  بچه های فوق العاده تیزهوش  که دارای هوشبهر 180  به بالا  هستند دارای مشکلات خاصی هستند .

ویژگیهای تحصیلی تیزهوشان

آنان معمولا“  خواندن را پیش از مدرسه رفتن یاد می گیرند ، بیشتر  دانش آموزان تیزهوش ازنظردرسی دویا سه سال جلوترازهمسن های خود هستند .

سرعت  پیشرفت تحصیلی  درکودکان تیزهوش از لحاظ کمی وکیفی بیشترازکودکان عادی است .

تیزهوشان خواندن راحتی قبل ازمدرسه فرامیگیرند همچنین درخواندن بیش ازریاضیات استعداد دارند. اغلب این کودکان مدرسه را دوست دارند و عاشق یادگیری هستند .

لازم  به  یادآوری  است  که  برتری  تحصیلی به تنهایی نمی تواند نشانه تیزهوشی باشد .  

چه بساافرادی که دردروس مختلف نمره های بالا  به دست می آورند  لیکن این نمره ها به دلیل استفاده  زیاد از حافظه  و یادگیری های سطحی آنان است .

با  این حال  میان هوش  و موفقیت  تحصیلی همبستگی   بالایی   وجود    دارد    میانگین همبستگی های به دست آمده بین 50/0+ الی 60/0+ است .

به طورکلی هوشبهر بالاتر سبب موفقیت بیشتر در تحصیل می شود،مگرآنکه عواملی  مانند انگیزش کم برای یادگیری ، افسردگی، اختلال شخصیت یا ناراحتیهای خانوادگی در کار یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان خلل به وجود آورند .

علایق تیزهوشان

تبزهوشان  به   خواندن   داستان ها و  کتاب های مختلف،نقاشی و موسیقی علاقه دارند.

در این  کودکان  تمایل  زیادی  برای  شرکت  در جلسات بحث وانتقاد،تفریحات سالم وبازیهای دسته جمعی مخصوصا“ با افراد  بزرگتر از خود وجود دارد.


ادامه مطلب

طبقه بندی: کودکان تیز هوش،
[ دوشنبه 3 اسفند 1388 ] [ 04:49 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

سبب شناسی عقب ماندگی ذهنی عوامل بعد از تولد و سایر اختلالها

عوامل بعد از تولد و سایر اختلالها

التهاب  مغز  در اثر  عفونتهای   باکتریایی و ویروسی  یا  ارگانیسم های  سلی  به   وجود می آید که مسئول برخی ازمواردعقب ماندگی ذهنی قابل اسناد به علل فیزیکی بعدازتولد در کودکانی  است  که  در  دوره  نوزادی دچار عفونت می شوند .

آنسفالیت معمولا“ معلول ویروسهایی چون سرخک یا آبله مرغان ، سیاه سرفه ، آنفلونزا  وآبله   گاوی است وچون جنبه ویروسی دارد گاه التهاب مغز به ضایعاتی منجر می شود  که گردش ماده مغزی – نخاعی را متوقف می کند و موجب هیدروسفالوس می گردد آنسفالیت شدید ترین عفونتی است  که بر تمامیت مغزی کودک تاثیر نامطلوب می گذارد.

معالجه آن با آنتی بیوتیک نتیجه بخش نمی باشد.

التهاب پرده های مغز در اثر عفونت  که  به مننژیت  معروف  است ، عارضه  خطرناکی است که زندگی فرد را تهدید می کند مننژیتی که  دیر تشخیص داده شود و با  آنتی بیوتیک درمان  گردد  می تواند  به  شدت  در اعمال شناختی کودک تاثیر بگذارد .

در بیشتر اوقات ضربه های وارده بر مغز نوزاد به ویژه در زمانی که هنوز جمجمه محکم و استخوانی نشده است ، هر ضربه یا کوفتگی می تواند به آسانی به مغزاواثر گذارد و به  ایجاد  ضایعه و در نتیجه  به عقب  ماندگی  ذهنی  و  اختلالهای  حسی و حرکتی منجر شود

گاهی به علت اختلال درکارکرد  طبیعی غدد داخلی  به ویژه  غده های هیپوفیز و  تیرویید نارسایی هایی در سوخت و ساز بدن  کودک  فراهم می شود و این امر دررشد طبیعی مغز     و اعصاب  کودک  تاثیر نامطلوب  بر  جای    می گذارد و به اختلالهایی در فعالیتهای ذهنی     و حسی و حرکتی منجر می گردد.

وقتی کبد نتواند  سوخت و ساز بیلی روبین را انجام دهد تمرکز فشرده بیلی روبین در جریان خون به  زردی  پوست و صلبیه  چشمها منجر می شود این امر می تواند در نتیجه تراکم بیلی روبین  در مغز رخ  دهد  در سطوح شدید این   بیماری مسمومیتهای نرونهای مغزی به تصلب   وحالت سفتی یا اسپاسمی منجر می شود .

سوء تغذیه  و فقدان  یا کمبود  برخی از مواد غذایی ضروری برای  رشد و تکامل  طبیعی کودک،باعث اختلال در رشد عمومی و گاهی ناتوانی  عصبی  و ناهنجاری  روانی و عقب ماندگی ذهنی می شود .

کودکانی که در اوان تولد ، تغذیه  ضعیفی دارند ؛ از نظر رشد   کوتاه  قدترند  و در مقیاسهای   شناختی  گوناگون   ضعیف تر عمل می کنند .

کمبود مواد غذایی موجب نارسایی در رشد جسمانی و روانی شده و در رشد هوشی نیز اختلال ایجاد می کند .

گاهی  اوقات  کمبودهای غذایی  به  قدری   باعث اختلال  می شوند  که   عوارض  آنها   غیر  قابل برگشت اند .

 بیماری  کواشیورکور حالتی است که بر اثرکمبود مواد  غذایی  به  ویژه  گوشت و  پروتئین ها تولید می شود و تقریبا“  همیشه  با  عقب  ماندگی  رشد جسمانی و هوشی همراه است .

خستگی های  بدنی  کودک   که بر اثر سوء تغذیه ،خواب ناکافی یا ابتلا به بیماری و ضعف عمومی حاصل می شود و نیز خستگی های ذهنی و روانی که به علت تعارض وکشمکش های شدید وطولانی عاطفی  و اضطرابها وهیجان های  منفی  عارض می شود  موجب  فرسودگی  واختلال های  متعدد ونیزکندی ذهن می گردد.

این باورایجاد شده است که عقب ماندگی ذهنی خفیف درافرادی که دارای محرومیت فرهنگی هستند  و در طبقات  اجتماعی اقتصادی پایینی زندگی می کنند شایعتراست .در چنین مواردی هیچ نوع علت بیولوژیک شناخته نشده است .

عدم امکان ارائه تسهیلات و برنامه های غنی آموزشی  و پرورشی  که  معمولا“ بر اثر فقر فرهنگی و اجتماعی حاصل  می شود از جمله عواملی است که دررکود هوشی کودکان تاثیر می گذارد . دراین شرایط عقب ماندگی کودک را عقب ماندگی فرهنگی می خوانند

سایر اختلالها

میکروسفالی

میکروسفالی بر کوچکی محیط سر ناظر می باشد . شکل اولیه میکروسفالی که بدون علت محیطی رخ می دهد عبارتست از یک اختلال  انتقالی در نتیجه اختلال  در یک  ژن  مغلوب  اتوزومی  که با زیر هنجاری شدید ذهنی همراه است .

برخی محققین بیماری قند، سرخجه،  تاثیر اشعه ایکس درهنگام بارداری وویروسهای بزرگ  را در  ایجاد   میکروسفالی  موثر می دانند  به  ویژه  که  همراه با آن کری، کوری،ضایعات کلی ،آب مروارید به طور مادرزادی دیده می شود .

در مبتلایان به میکروسفالی ،کوچکی جمجمه به علت وقفه یا کمبود رشد سلولهای قشر مغزی مخصوصا“در نواحی پیشانی و آهیانه ای ایجاد می شود . لذا در این افراد  مغز خیلی  کوچکتر است و گاهی در برخی از موارد کالسیفیته است .

در این  افراد  ناهنجاری  حسی و حرکتی  و حملات صرعی  دیده می شود و از نظر قدی اکثرا“ کوتاهتر از همسالان خود می باشند .

اکثر  آنان  هوشبهر کمتر از 50 دارند . از اینرو ویژگی های آنان  شبیه  تهی   مغزها   و سبک مغزهااست .ازلحاظ آماری اکثریت عقب مانده های  ذهنی ، میکروسفال بوده و همه آنها باید در موسسات نگهداری شوند .

هیدروسفالی

هیدروسفالی   به علت ازدیاد ترشح مایع مغزی-نخاعی، یا جریان نیافتن و جذب  نشدن  مایع در بطن های مغزی ایجاد می شود . در نتیجه فشار داخل جمجمه زیاد شده و از رشد مغز جلوگیری می شود . بیماری ممکن است  در دوران جنینی رخ دهد و سر بزرگ  جنین  مانع  انجام زایمان طبیعی می گردد.

از ماه  دوم و سوم  تولد  رشد سریع دور سر آغاز می گردد. بزرگی سر گاهی به قدری زیاد می شود که به آن جمجمه غول آسا گویند .

هیدروسفالی  با اختلال های  حسی و حرکتی مانند کری، کوری و  فلج های  مختلف همراه است . به علت  وجود  ناهنجاری های  شدید بدنی و حملات صرعی  متوالی  و غیر قابل  کنترل ، این کودکان معمولا“عمر طولانی نمی کنند.

هیدروسفالی با عقب ماندگی بسیار عمیق همراه است و گاهی عقب ماندگی در برخی از مبتلایان کم می باشد . در انواع معتدل ، نارسایی ها و ناهنجاری های  عمیق ذهنی ، حسی و حرکتی وجود ندارد

درمان  

معالجه آن از طریق جراحی انجام می شود . اگر شنت گذاری از بطن های مغز به قلب در مراحل اولیه انجام شود  ، به  ویژه  درنوع  معتدل  ممکن است  به نتیجه نسبتا“ خوبی منجر شود .

در ماکروسفالها رشد زیاد از حد و بی قواره بافت مغز به ویژه ماده سفید باعث بزرگی سر می شود . در این بیماران چین و شکنهای طبیعی در مغز ایجاد نمی شود ودرنتیجه به جمجمه فشاروارد می شود و چون تقریبا“  تا 6 ماهگی  استخوان های سر جوش نخورده اند  سر بتدریج بزرگ می شود .

عقب ماندگی ذهنی وناهنجاری های حسی و حرکتی و اختلال های رفتاری در مبتلایان  به درجات گوناگون مشاهده می شود .

 




طبقه بندی: کودکان دیر آموز و عقب مانده ذهنی،
[ دوشنبه 26 بهمن 1388 ] [ 12:17 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

 کودکان آسیب دیده شنوایی

کودکانی که ازلحاظ شنوایی اشکال دارند،ممکن است  بکلی  ناشنوا  یا  کم شنوا  باشند. احتمال دارد ناشنوا به دنیا آمده ،یا بعد ازیادگیری زبان وصحبت کردن ، ناشنوا شده  باشند.

انواع ناشنوایی

1- ناشنوایی ناشی ازاختلال حلزون یا عصب شنوایی که ناشنوایی عصبی نامیده می شود .

2- ناشنوایی ناشی ازاختلال مکانیسم های گوش میانی  برای  انتقال   صوت   بداخل  گوش  که ناشنوایی هدایتی خوانده می شود .

میزان شنوایی معمولا“  به  وسیله  واحد دسیبل اندازه گیری  می شود .  گستره  شنوایی انسان عادی  بین 0تا120  دسیبل است وازدست دادن شنوایی تا میزان  25  دسیبل   فقدان  عمده ای محسوب نمی شود .

ناشنوا فردی است که با استفاده ازوسایل کمکی یا بدون بهره گیری ازآنها  نمی تواند گفتارهای دیگران را ازطریق حس شنوایی بشنود .میزان ناتوانی  حس  شنوایی  این  افراد 70 دسیبل یا بیشتر است .

کم شنوا شخصی است  که با استفاده از وسایل کمکی  یا  بدون  بهره گیری  ازآنها  درشنیدن گفتارعادی دیگران مشکل دارد. میزان ناتوانی آنها بین 25تا69 دسیبل است .

 

طبقه بندی دانش آموزان ناشنوا وکم شنوا

1- ناشنوایی بر اساس زمان  بروز  نقص شنوایی (ناشنوایی فبل ازفراگیری زبان یا بعداز فراگیری زبان باشد)

2- ناشنوایی براساس میزان شنوایی ازدست رفته (ملایم  یا  خفیف –  متوسط - متوسط تاشدید- شدید- عمیق)

آزمایش شنوایی

بهترین طریق آزمایش شنوایی استفاده ازدستگاه سنجش شنوایی و جدول شنوایی است که توسط متخصص صورت می گیردو مشخص می شود که  نقص  شنوایی به چه ترتیب و به چه میزان است .

10 نشانه و علائم مشکل شنوایی وجود دارد که معلم باید نسبت به آنها حساس باشد .

علل ناشنوایی

1- وراثت - بسیاری  ازموارد ژنتیکی مانند ژنهای غالب  و مغلوب  ونیز ژنهای وابسته به  کروموزوم جنسی X می تواند ناشنوایی رابه وجود آورد.

2- سرخجه مادرزادی – سرخجه  مادر در  طول سه ماهه اول بارداری می تواند اثرات جدی برجنین داشته باشد.

3- پیش رسی – کودکانی که باوزن کمتراز5/2 کیلوگرم به دنیا می آیند معمولا“پیش رس نامیده می شوند.

4- ناسازگاریهای خونی

5- مننژیت – 8درصد کودکان ناشنوابعدازتولدبه سبب  بیماری  مننژیت که شامل حمله میکروبی به گوش میانی است ، شنوایی  خود را از دست داده اند.

6-  عفونت   گوش  میانی –   معمولا“   نزد  کودکان  خردسال  شایع  است  و سبب   جمع  شدن  مایع درگوش میانی  می شود و اگر این وضعیت مزمن  گردد ، اختلال شنوایی ازنوع خفیف تا متوسط رابه وجود می آورد .

درصد شیوع

میزان  شیوع  کودکان ناشنوا فقط یک درهزار و در کودکان  کم شنوا در حدود3تا4 در هزار می باشد .

نکات ضروری درآموزش وپرورش کودکان باآسیب های شنوایی

کاربرد سمعک

یکی از مهمترین  وسائل  کمک به کودکان ناشنوا، ساخت یا ابداع  سمعک  الکتریکی می باشد. با این وسیله شدت کمبود شنوایی دربرخی ازافراد کاهش می یابد.

آموزش و پرورش زبان ومهارتهای ارتباطی کودکان ناشنوا

در آموزش  وپرورش  این  کودکان  دو  هدف  عمده مد نظر است :

الف- رشد زبان

ب- رشد مهارت های ارتباطی

در خصوص  مهارتهای  ارتباطی ، گروهی بر تکلم و گفتارخوانی (لب خوانی) تاکید دارند و برخی دیگر بر به کارگیری حرکات انگشتان یا دستها  را توصیه می کنند .

روشهای متداول آموزش مهارتهای ارتباطی

الف – روش شفاهی – شنیداری

دراین روش سعی  می شود  باقیمانده  شنوایی فرد را  تقویت  نموده  و از طریق  گفتار خوانی و تکلم برای رشد مهارت های ارتباطی استفاده شود .

ب- روش روچستر

این  روش  ترکیبی  از روش  شفاهی – شنیداری به علاوه هجی کردن با انگشتان دست می باشد .

ج- روش شنیداری

در این روش تاکید بررشد توانایی گوش دادن وتربیت حس شنوایی است .

د- روش ارتباطی کلی یا جامع

در این روش اختلاطی از هجی کردن با انگشتان دست،زبان اشاره ، گفتارخوانی ،تکلم و تقویت شنوایی به  طور همزمان است .

 




طبقه بندی: کودکان کم شنوا و ناشنوا،
[ پنجشنبه 22 بهمن 1388 ] [ 06:41 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

 سبب شناسی عقب ماندگی ذهنی ( اختلالات کروموزمی وژنی)

 

انجمن نقایص ذهنی در آمریکا عوامل عقب ماندگی ذهنی را در نه گروه تقسیم کرده است

1-عفونت و مسمومیت

2- زخم یا عوامل فیزیکی

3- تغذیه و سوخت و ساز

4 – بیماری های مغزی فاحش

5 – ناهنجاری های کروموزومی

6- اختلال های دوران بارداری

7- عقب ماندگی های ناشی از اختلال های روانی

8- تاثیر عوامل محیطی

9- عوامل ناشناخته قبل از تولد

  گروه بندی سنتی عوامل عقب ماندگی ذهنی

1- عوامل مربوط به پیش از تولد

الف – اختلال های کروموزومی و ژنها

ب – اختلال های محیط رحم مادر

2- عوامل مربوط به لحظه تولد

3- عوامل مربوط به بعد از تولد

الف – مسائل بهداشتی

ب – مسائل مربوط به سوء تغذیه

ج – سوانح

د- کمبودهای محرک های محیطی و امکانات فرهنگی

ه – مسائل عاطفی

و – مسائل اجتماعی

4- عوامل ناشناخته

اختلالهای کروموزومی و ژنی

اختلال های متابولیک

اختلال های مربوط به غدد داخلی

عقب ماندگی به علت اتفاقات دوران بارداری

عوامل عقب ماندگی ذهنی هنگام تولد

عوامل عقب ماندگی ذهنی بعد از تولد

سایر اختلال ها

در هر بخش در مورد زیر هنجاری توجه به عوامل ژنتیک قابل توجه است .

تعدادی از اختلال ها که موجب  عقب ماندگی ذهنی می شوند معلول خطاهایی است که  در تقسیم سلولی رخ می دهد .

در  نابهنجاریهای  کروموزومی  گاهی  بخشهایی از کروموزوم شکسته می شود و یا ممکن است در اندام سلولها  کروموزومهای  اضافی  وجود داشته باشد یا سلول فاقد کروموزوم کافی باشد .

ژن های غالب ویژگی های مشخص  فرد را   بی توجه  به   ماهیت  ژن  هومولوگوس  او معین می کند .این ژنها برهمتای خود غالبند. این ژن ها   بند رت    باعث  عقب  ماندگی شدید   می شوند   زیرا   جنین های  گرفتار چنین  ژن هایی  اغلب  از  بین می روند  و درصورت زنده بودن توان تولید مثل ندارند.

شانس انتقال نقص ناشی ازیک ژن غالب که در فردی بروزمی کند ازپدرومادربه هریک از فرزندان یک به دو است .

ژن های مغلوب

یک ژن مغلوب تنها زمانی بروز می کند که ژن مغلوب  دیگری ازهمان نوع و در همان ناحیه  کروموزوم هومولوگوس وجود داشته باشد.

یک  جفت ژن همنوع را که در یک ناحیه مشابه قرار داشته باشند جفت هموزایگوس می نامند  و ژنهای  غیر  مشابه  را  جفت هترازایگوس می خوانند .

به   دلیل  اینکه  جنس  مونث   دارای   دو کروموزوم  Xیا ذخیره کامل ژنهای وابسته به X می باشد  توارث در زنان پیرو قواعد توارث ژن های غالب و مغلوب است .

انحراف از تعداد 46 کروموزوم تحت عنوان ناهنجاری های تعدادی شناخته می شود. ناهنجاری  ممکن  است شامل کروموزومهای جنسی شود و یا کروموزومهای غیر جنسی یا اتوزوم را مبتلا کند .

اگر به جای یک زوج کروموزوم معمولی ،سه کروموزوم پدید آید حالت سه تایی یا تریزومی ایجاد می شود و گاهی ممکن است حالت یک تایی یا منوزومی پدید آید .

علت  ناهنجاریهای  کروموزومهای  جنسی  احتمالا“ عدم جدایی کروموزوم ها در طی تقسیم سلولی است .

عقب ماندگی این دسته اکثرا“ سطحی یا مرزی است .

عمده ترین ناهنجاریهای کروموزومهای جنسی عبارتند از سندرم کلاین فلتر ،سندرم ترنرو سندرم سه تایی X

در  مورد  کروموزوم های  معمولی  سه نوع  تریزومی کروموزومهای غیر جنسی شناخته شده است .

تریزومی کروموزوم شماره 21

تریزومی شماره 17 یا 18

تریزومی کروموزوم شماره 12 یا 15

عقب ماندگی نوع مغولی یا منگولیسم ،اولین  بار به وسیله یک پزشک انگلیسی به نام لانگوم داون ،  در سال 1866بر اساس خصوصیات فیزیکی همراه  با عملکرد روانی زیر هنجار توصیف شد .

-شیوع

درصد شیوع سندرم داون یک پانصدم تا یک  هزارم کل جمعیت نوزادان تازه متولد شده است که این  رقم 10 تا 25  درصد  از کل  عقب مانده های ذهنی  را تشکیل می دهد .

فراوانی در جنس پسر در حدود 64 و در جنس دختر 36 است .

هوشبهر

به  طور  کلی  این  کودکان  از نظر بهره هوشی در گستره 25 تا 70 و میانگین 50 قرار  دارند و اکثریت  آنان آموزش پذیر و تربیت پذیر هستند .

مغز و جمجمه  این  کودکان به طور ناهنجار کوچک است . در 15 سالگی اندازه سر آنها به طور متوسط به اندازه سر کودک بهنجار 2 تا 5/2ساله است.

ویژگی های جسمانی

جمجمه سر – ناحیه پس سری پهن و جمجمه کوچک است بینی – بینی کوچک و پل بینی کوتاه است .

سینه – معمولا“ پهن و شکم بر آمده و بزرگ است .

عضلات – کمبود انقباض و شلی عضلات و ضعیف بودن رفلکس مورو یا فقدان آن از علائم مهم است .

قد – قد تاحدی کوتاهترازمیانگین قد جامعه است

مو – معمولا“ پراکنده ، زیبا و بدون  پیچ  وتاب است .

چشم – چشمها به سوی بالا اریب هستند که با تا خوردگی  کوچک  پوست  در گوشه های درونی چشم همراه است .

گوش – گوشها  بویژه  لاله های  گوش معمولا“ کوچک بوده ونرمه گوش با خود گوش یکی شده است .

دهان - با  وجود  اندازه طبیعی زبان به دلیل دهان نسبتا“ کوچک وکوتاه بودن سقف آن ،زبان کودک به طور متناوب از دهان بیرون می آید .

دندانها – کوچک  و ناهنجار بوده و با تاخیر رشد می کند .

صدا وتکلم – دارای  ضعف بیانی ودرتکلم تاخیر دارند

گردن – کوتاه و پهن است

دست ها –  غالبا“  کوتاه  و  چاق  و  مربع  شکل هستند انگشتان کوتاه وبند انگشت گرد است انگشت کوچک به جای سه قطعه بودن دو قطعه است .

دستگاه  تناسلی –  دستگاه  تناسلی  کمتر از اندازه  عادی است و بندرت قدرت  باروری دارند .

پوست – ظاهری خشک وخال خالی دارد و متمایل به ترک خوردگی است .

رشد وتکامل جنسی – رشد  جنسی  ممکن است ناقص و یا توام با تاخیر باشد .

مشکلات جسمی – حدود 40  درصد  آنان دارای نقص مهمی درقلب بوده ودر برخی انسداد  روده ای  یا  سوءعمل فاحش روده بزرگ دیده می شود و حدود 1درصد مبتلا به سرطان خون هستند .

فرایند سالخوردگی در این افراد خیلی زود رخ می دهد .

حدود 27  تا 30  درصد  نوزادان بیش از چند سال زنده نمی مانند .عمر مورد انتظار قبلا“ 13 سال بود که با کشف آنتی بیوتیک معدودی به سن 40 سالگی رسیده اند .

افرادی خوشحال ،آرام و مهربانترو  اداره  کردن آنان ساده تراست . به موسیقی علاقه زیادی دارند غیظ وخشم درآنان نادرتراست.

سازگاری اجتماعی

به نظرمی رسد سازگاری اجتماعی کودکان مبتلا به  سندرم داون  نسبت  به رشد و تحول شناختی آنان کمتر عقب مانده باشد .

کودک سندرم داون در خانواده های فقیرو ثروتمند به طور یکسان دیده می شود .

فرزندان مادران مبتلا به سندرم داون

شانس  زاییدن چنین کودکانی از مادر مبتلا به این سندرم 50 درصد است . ازهردوزن مبتلا به داون که حامله می شوند یک کودک مبتلا به دنیا می آید

ازبین عوامل زمینه ساز ، می توان از بالا بودن سن مادر ،احتمالا“ بالا بودن سن پدرو مواجهه با اشعه Xرا نام برد.

سه  نوع  ناهنجاری  کروموزومی در سندرم داون

تریزومی  21- در 95 در صد موارد

جدانشدن زوجهای کروموزومی پس از لقاح و ایجاد موزایسیسم 21در 1درصد موارد

 ترانسلوکاسیون در 4در صد موارد

سندرم داون معلول عدم توازن ژنتیک یعنی حضور یک مجموعه ژن اضافی در کروموزوم 21 است .

توزیع غلط کروموزوم در تخمک یا اسپرم می تواند به تریزومی 21 در تخم بارور شده منجر شود . احتمالا“ چسبندگی کروموزومی با افزایش سن مادر به طور قابل ملاحظه ای افزایش می یابد .

به نظر پن روز تقریبا“ نیمی از کودکانی که با سندرم داون متولد می شوند ، متعلق به مادران 35 ساله و بالاتر است .

موزایسیسم

اگر بعد از باروری در دومین (یا سومین)تقسیم ، در توزیع  کروموزومی  جنین  در حال رشد نقصی رخ دهد موجب موزایسیسم می شود .

در این  حالت سندرم  داون جنین دارای ترکیبی از سلولهای  بهنجار و تریزومی 21 است .

ترانسلوکاسیون

جابه جایی بدین معنی است که همه یا بخشی از یک کروموزوم  به  وسیله  همه  یا بخشی از کروموزوم دیگرمورد حمله قرار می گیرد.اغلب کروموزومهای 13-15و 21-22 موجب جابه جایی می گردند .

در هفته های  چهاردهم و پانزدهم دوران بارداری،ازطریق تکنیک آمنیوسنتیسیس،   مقداری  از مایع  آمنیوتیک  را  با  وارد کردن میله ای از طریق دیواره شکمی در زهدان به دست می آورند و سلولها را در آزمایشگاه کشت می دهند .

 نشانه های  سندرم  داون  هنگام  تولد

  هیپوتونی  کلی ، شکافهای  پلکی  مورب ، وسعت سطح پوست گردن،جمجمه  کوچک مسطح ، استخوانهای برآمده گونه، زبان از دهان بیرون آمده ، دستها پهن و کلفت بوده و یک چین عرضی بیشتر ندارد.

کودکان مبتلا فاقد بخشی از کروموزوم پنجم هستند .دارای عقب ماندگی شدید وبا علائمی مانند  میکروسفال ، گوشهای  پایینتر ازمحل طبیعی،شیار پلکی مایل،کوچکی غیر طبیعی فک اسفل ، گریه مشخص شبیه صدای گربه به علت ناهنجاری های حنجره ای

علاوه  بر عقب ماندگی شدید  ذهنی  ،  دچار نقایص قلبی مادزادی،گوشهای بزرگ و پایین قرارگرفته وخمیدگی انگشتان و دستها هستند

در اعلب موارد چانه آنان کوچک است و در آنان نارسایی کلیوی ، بهم چسبیدگی انگشتان و ناهنجاریهای  دستگاه  استخوان بندی  دیده می شود .

عقب ماندگی شدید ذهنی ، نقایص قلبی  مادرزادی،ناشنوایی،لب شکری،شکاف سقف دهان،نقایص چشمی نظیرکوچکی چشم ،نبودن چشم ،پل بینی پهن ،فاصله اندک بین چشم و ابرو، گوشهای پایین و انگشتان اضافی ازویژگیهای این سندرم است .

 

سندرم کلاین فلتر

در کاریوتایپ   کروموزومی  این افراد،جفت کروموزوم جنسی  xy  به  صورت سه  تایی xxy   دیده می شود .  تعداد  کروموزوم های آنان 4 عدد می باشد و کروموزوم اضافی نیز کروموزوم جنسی X است.

این  سندرم  خیلی  نادر  است  و تنها 1 درصد عقب مانده ها را در بر می گیرد . احتمالا“ بین 700 تا 750 زایمان  پسر زنده  یک نفر ممکن است مبتلا به این سندرم باشد.

وزن آنان هنگام تولد کمتر از 5/2کیلوگرم است و تمایلات جنسی در این افراد یا وجود ندارد یا خیلی کم است وازنظر جنسی عقیم هستند .

از نظر هوشی ،هوشبهر کلامی آنان کمتر از حد  طبیعی  است در حالی که هوشبهر عملی آنان طبیعی به نظرمی رسد.

اکثرا“ هوشبهر عادی  یا اندکی  پایینتر از طبیعی دارند .از نظر سازگاری  به  علت اشکال  در روابط اجتماعی و جنسی دچار اختلالهای  شدید  روانی  از  نوع   تضاد،  احساس حقارت ، اعتیاد  و بزهکاری می شوند.

گاهی مبتلایان به این سندرم 4 کروموزوم جنسی دارند  که  ممکن  است  در این  حالت  (xxxy) اعضای تناسلی هردوجنس در فرد دیده می شود

این افراد دارای سابقه جنایی ، تجاوزهای جنسی و آتش سوزی  بوده  و اغلب  از  نظر اجتماعی نامناسب و مستعد ترک تحصیل هستند.

دارای قدی بلند ، باریک،پشت خمیده ،دارای بیضه ها و  آلت تناسلی  کوچک و آتروفی شده و بچه گانه حتی در زمان بلوغ هستند . همچنین دارای پستانهای بزرگ بوده و  موهای  صورت آنان رشدی ندارد و صدایشان مردانه نیست .

درمان

درمان  جایگزینی با تستوسترون موجب رشد مطلوب خصوصیات جنسی  ثانوی ، از جمله رشد بیشتر مو، بزرگ شدن آلت تناسلی و کلفت شدن صدا می شود .

مبتلایان به این سندرم  که  اغلب  قیافه ای کاملا“ زنانه  دارند ، با  نمودارکرموزومی X0مشخص می شوند .بیماری خاص زنان است و کاریوتایپ X0=45می باشد از این رو در این افراد تخمدان دیده نمی شود .

کاریوتایپ X0ممکن است در نتیجه از  دست دادن دومین  کروموزوم  جنسی  در اولین  میتوزی تخم بارورشده یا دراولین تقسیم میوزی دریکی ازوالدین باشد.

حدود 95تا99 درصد جنینهای مبتلا به سندرم ترنر بعد از تولد قادر به ادامه زندگی نیستند.

شیوع – فروانی این سندرم در ابتدای تولد 1نفر در 2500 در مواردی 1 نفردر 3000 زایمان برآورد کرده اند .

دارای گردنی کوتاه و پر گوشت ،قدی  کوتاه و کوچکتر از سن طبیعی و مبتلا به اختلالها و  ناهنجاریهای  انگشتان ، انحراف  ساعد و اختلالهای شنوایی ،بیماریهای قلبی مادرزادی و کلیوی هستند .رشد تخمدانها ناقص و گاهی تخمدان دیده نمی شود و اکثرا“عقیم هستند.

درمان دوره ای با هورمونهای زنانه  می تواند  فقدان رشد و تحول جنسی را بر طرف  سازد  با وجود این درمانها آنها عقیم می مانند .

سندرم xyy

نتایج   مطالعه   روی   مردانی   که  در  ندامتگاهها ، اقامتگاههای اجباری  و بیمارستانهای  روانی  به   سر    می بردند نشان می دهد که حدود  3درصد آنان دارای ترکیب کروموزومی جنسی xyyهستند .

یک نفر در 800 نفر می باشد .

اندازه قد 20درصد این افراد بلندتر از 180 سانتیمتر است وازنظرهوشی معدل هوشبهر آنان حدود 10 نمره کمتراز میانگین جمعیت می باشد.

تمایلات خشونت آمیز و رفتارهای تهاجمی و جنایی در این افراد بیشتر از مردان طبیعی است .

احتمال زندانی شدن آنان به  علت رفتارهای  خلاف قانون 6 برابر مردان عادی است .

علت

عدم تفکیک کروموزوم  yپدردر مراحل تقسیم سلولی است وانواع نادرترآن به صورت xyyو xxyyاست.

نمودار کروموزومی این افراد بر عکس سندرم ترنر حالت تریزومی یا 3 کروموزوم x  دارد .  این  افراد  دارای  ظاهری  کودکانه  با  میزان  قاعدگی کم ودچاردرجاتی ازعقب ماندگی ذهنی هستند .

در برخی مواقع آنان را فوق زن می نامند .

محل شکننده روی کروموزوم xمشخص می گردد و در5/0تا 1درهزارتولدهای مذ کر روی می دهد

فنوتیپ معرف این سندرم مشتمل  بر سروگوشهای بزرگ ،صورت بلندو باریک و قدکوتاه می باشد . سطح  هوشی  متوسط  تا  عقب  ماندگی  شدید را برخوردارند .

بسیاری از کودکان مبتلا علائمی از بیش فعالی یا کمبود  توجه  و اختلالهای رشدی ویژه را دارند.

اختلالهای مربوط به ژن غالب و مغلوب

تصلب توبروز

اسکلروزتوبروزیا اپی لوئیا درسال 1880 توسط بورنویل توصیف شد. بیماری ازطریق ژن غالب منتقل می شود .

علایم بیماری

عقب ماند گی ذهنی

خالهای شیر قهوه ای در پوست

حملات تشنجی به صورت حملات صرعی در 80 درصد مبتلایان

پیدایش غده های چربی در صورت

تومورهای کلیوی، فیبروز ریوی و غده های مغزی و چشم 

علایم این بیماری  عبارتند از لکه های  قهوه ای رنگ  روشن  بر روی  پوست ، شیر  کاکائویی بودن رنگ جوشها ووجود تومورهایی  بر روی اعصاب وزیرپوست .

عقب ماندگی ذهنی وتشنج صرعی در 10 درصد موارد این بیماری به چشم می خورد که احتمالا“ ناشی از وجود تومور در درون مغز است .

علت بیماری اختلال در عمل هیپوتالاموس به علت وجود ژن مغلوب است .

علایم

ضعف قوای روانی و عقب ماندگی ذهنی

ضعف بینایی به علت ورم رنگ دانه ای شبکیه چشم

چند انگشتی

چاقی بیش از حد

کمی رشد اعضای تناسلی

 

 




طبقه بندی: متفرقه،
[ دوشنبه 12 بهمن 1388 ] [ 10:18 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

کودکان با اختلالات رفتاری

   تعریف اختلالات رفتاری

رفتارهای گوناگون افراطی،مزمن وانحرافی که  گستره  آن   شامل   اعمال  تهاجمی  یا برانگیختگی ناگهانی تا اعمال  افسرده گونه وگوشه گیرانه می باشد وبروزآنها به دوراز انتظار مشاهده کننده است . به طوریکه وی آرزوی توقف اینگونه رفتارها رادارد. 

 برآورد درصد شیوع

درصد  شیوع  این  اختلالات  بستگی  به عوامل زیر دارد:

1- اهداف ، نگرشها وویژگیهای  سازمان یا فردی که ارقام یادشده رابرآورد می کند.

2- تعریفی که برای اختلالات رفتاری بکار می رود .

3- علت یا عللی که منشاء اختلالات  رفتاری هستند .

4- وسیله یا وسایل اندازه گیری در تشخیص اختلالات رفتاری

با  اینحال  اختلالات  رفتاری  را  با  ارقامی  چون 2%،8%،5/10%،20%و 24%برآورد می کنند.

طبقه بندی اختلالات رفتاری کودکان

دشواری های دسته بندی اختلالات رفتاری

1- علل متفاوتی می تواند زیربنای مشکلات رفتاری مشابهی باشد و نیز انواع  متفاوت  مشکلات رفتاری می تواند ازعلل مشابهی حاصل آمده باشد.

2- فراوانی رفتارهای نا سازگار بسیار گسترده است

3- چگونگی  شروع  اینگونه رفتارها و کیفیت رشدوپیشرفت آنها متفاوت است .

4- میزان ودرجه رشد آنها متفاوت است .

5- چگونگی  پاسخدهی  این  گونه رفتارها به روشهای درمانی گوناگون متفاوت است .

 انواع اختلالات رفتاری کودکان

1- بی نظمی درسلوک

رفتارهایی  هستند که  برای  جلب  توجه  از فرد  سر   می زنند ، مانندایجاد سرو صدای  بلند ، تقلای مداوم،   خشونتهای زبانی وبدنی

2- اضطراب وگوشه گیری

علل اصلی آن عبارتنداز حساسیت زیادازحد،احساس حقارت،عدم اعتماد به نفس،ترس و واهمه.آنان بجای بدرفتاربودن ،کم رفتارهستند.

۳- رفتارهای نامناسب یا ناپخته

خصوصیات   رفتاری  این  دانش آموزان  عبارتست از:بی علاقگی،کندی یا عدم فعالیت مناسب ،درخواب وخیال بودن ، صحبتهای  نامفهوم ، با اجسام صدا در آوردن و 000

۴- رفتارهای ضد اجتماعی

اینگونه رفتارها شبیه رفتارهای بزهکاران است . این دسته  ازکودکان نمی توانند خود را با ارزشهای رایج وفق دهند.

عوامل ایجادکننده اختلالات رفتاری

1- اختلالات بیولوژیک (مشکلات ژنتیکی، نورولوژیکی وبیوشیمیایی)

2- فضای خانوادگی نامساعد

3- تاثیرات سوءفرهنگی و اجتماعی

4- تجربه های   نامطلوب  و شکست های پی درپی درمدرسه

  چگونگی بررسی انحرافات رفتاری کودکان

1-  تعیین  دقیق  اینکه  منظور ازغیرعادی چیست ؟

2- تعیین کردن اینکه چه رفتارهایی احتیاج به زیاد یا کم شدن دارند.

3- پیدا  کردن  یک محرک  یا تقویت کننده مناسب برای تشویق یا تغییر رفتار

 

  نکات موردتوجه در کارکردن با این کودکان

1- از سرزنش و تحقیر دانش آموز یا  افراد وابسته  به  او خودداری کنید .

2- در برخورد با این کودکان بدانیم که به همفکری ویاری ما نیاز دارند.

3- اعتماد اورا دربوجود آوردن محیطی آرام وآزاد نسبت به خود جلب کنید.

4- بااودرباره خودش وخانواده اش دوستانه صحبت کنید.

5- با خانواده او تماس برقرارنمائید.

 




طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ پنجشنبه 8 بهمن 1388 ] [ 11:18 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

تعداد کل صفحات : 12 :: ... 3 4 5 6 7 8 9 ...

درباره وبلاگ

خواهشمند است مطالب ،مقالات تحقیقات و ... خود را در خصوص روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی را در قالبword2003 به نشانیhsh.1357@yahoo.com ارسال تا با نام خود در وبلاگ قرار گیرد.
با تشكر
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

.



قالب میهن بلاگ

download

قالب بلاگفا

قالب بلاگ اسکای

قالب پرشین بلاگ

اخلاق اسلامی

قالب وبلاگ