تبلیغات
آموزش و روان شناسی کودکان استثنایی

آموزش و روان شناسی کودکان استثنایی

برخی اختلالات رفتاری در كودكان

 

كاربر محترم شما می توانید این مطلب را در سه قسمت بخوانید.

بررسی های مختلف نشان می دهد كه بچه ها در سنین بزرگسالی نیز همان خصوصیات دوران كودكی را حفظ می كنند. ما در اینجا برای آشنایی شما خوانندگان عزیز به چند مورد از رایج ترین اختلالات رفتاری اشاره می كنیم :

جویدن ناخن

این واكنش درهمه ی گروههای سنی دیده می شود ولی بیشتر در سنین كودكی و اوائل بلوغ اتفاق می افتد . بسیاری از كودكان فقط مواقعی كه درفشار روحی قرار می گیرند ( مانند عصبانیت ، زمان امتحان یا هنگام مشاهده فیلمهای مهیج ) ناخن خود را می جوند ولی بعضی ها هم بدون دلیل خاصی مرتباً به این كار اقدام می كنند.

ناخن جویدن عكس العملی است كه اغلب اوقات با انگشت مكیدن كاملاً تفاوت دارد ؛ زیرا برخلاف انگشت مكیدن یك عادت نیست ، بلكه وسیله ای است كه كودك برای پایین آوردن فشاردرونی خود به كار می برد. گاهی هم واكنشی است در مقابل خصومتی كه ازجانب افراد محبوبی مانند مادر در طفل برانگیخته شده است.

به رغم اختلاف نظر درعلت بروز این اختلال ، غالب محققان برآنند كه درمانهایی از قبیل تلخ كردن و بستن ناخن ، یا تمسخر و تهدید شخص ، چندان مفید نیستند بلكه درمان باید شامل درك مشكلات و كمك به شخصی باشد كه ناخن خود را می جود تا بتواند سازش شخصیتی كافی و راه های مناسب تری برای خالی كردن فشار روحی خود پیدا كند.

 

مكیدن شست

معمولاً شروعِ عادتِ مكیدن شست دركودكان از 3-4 ماهگی است . وقتی كودك كوچك تر است اغلب بلافاصله بعد ازغذا خوردن شست خود را می مكد . بعضی از كودكان به محض آن كه پستانك را از دهانشان بیرون بیاورند، شروع به مكیدن شست خود می كنند ولی بعدها قبل از شیر خوردن هم انگشت خود را به دهان می برند و بالاخره در مواقع دیگر روز هم این عمل مشاهده خواهد شد . در سنین بالاتر ( 3- 5/3 سالگی ) بیشتر كودكان  شبها به مكیدن شست خود می پردازند.

بهترین طریقه درمان این عادت آن است كه به طورغیرمستقیم كودك  به كارهای دیگری كه مورد علاقه اوست وادار شود تا به تدریج این عادت از سر او بیفتد.

شب ادراری

شب ادراری یا تخلیه بی اراده ی ادرار پس از سه چهار سالگی یكی از شایعترین  نشانه های مشكلات هیجانی بچه ها در دوران كودكی است. این تخلیه ممكن است روزها نیز اتفاق افتد ولی اغلب موارد در شبهاست . تخلیه ادرار معمولاً با خواب هایی كه در آنها كودك ، خود را در وضعیت مناسبی برای ادرار كردن می بیند ، همراه است ولی بلافاصله بیدار می شود و رختخواب را خیس می یابد.

شب ادراری ممكن است نتیجه یك دسته از عوامل جسمی یا روانی باشد ؛ ولی عوامل روانی در بچه ها نقش مهمی را به عهده دارند:

1-    اظهار غیرمستقیم  نیاز تشویق ،

2-    كوشش برای نشان دادن احتیاج به كمك و یا توجه پدر و مادر،

3-    تمایل به لذت حاصل از ادرار كردن ،

4-    اظهار خصومت نسبت به والدین ،

5-    بعضی از امراض عصبی ،

6-    اختلال در مثانه و خواب بسیار عمیق،

7-    عدم تكامل بدنی و یا ناپختگی عاطفی،

 

درمان شب ادراری

یكی از راه های درمان شب ادراری ، درمان با بازتاب های شرطی است ، اما تا چه حد عاقلانه خواهد بود كه ما این مشكل را در كودك به زور از بین ببریم . كودك به دلیل دچار بودن به واكنش های شرطی ضعیف تر به شب ادراری مبتلا نمی شود، بلكه برای آن شب ادراری دارد كه دچار مشكلات هیجانی است .

در درمان شب ادراری ، اولاً باید سابقه كامل خانوادگی كودك را گرفت، او را مورد معاینه كامل جسمی قرار داد و شخصیت كودك را بررسی كرد. ثانیاً تمام روش های درمانی بایستی در جهت تسكین و از بین بردن مشكلات هیجانی كودك باشد.

بسیاری از كودكان قبل از برقراری رابطه عاطفی با پزشك ، درباره شب ادراری خود صحبت نمی كنند. گاهی ممكن است پس از رفع مشكلات محیطی زندگی كودك ، بدون توسل به روان درمانی ، در علائم مشكل ، پیشرفتی حاصل شده و بیمار بهبود یابد .

در موارد شب ادراری شدید اگر مشكل منازعه ای بین كودك و والدین باشد، دادن دارو، محدود كردن مایعات و دادن پاداش به كودك ، خود جزء این مشكلات می شود . برای مثال مادری كه از شب ادراری كودكش ناراحت است ، مسلماً مایعات كمتری به او خواهد داد.

به طور خلاصه می توان گفت كه استفاده از این وسایل و روشها فقط زمانی موفقیت آمیز است كه رابطه خوبی بین والدین و كودك وجود داشته باشد.

 




طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ شنبه 27 شهریور 1389 ] [ 07:44 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

اختلال كمبود توجه همراه با بیش فعالی ADHD

« تعریف و شناخت اختلال ADHD»


از جمله ی مسائل یاد شده دانش آموزان دارای اختلال « کمبود توجه همراه با بیش فعالی» « ADHD » است حال اگر مربیان ، والدین و مدیران محترم شناخت بیشتری از این اختلال داشته باشند می توانند با برنامه ریزی های مدرن تر و منظم تر و ارائه ی راهکارهای مناسب در جهت کمرنگ تر کردن مشکلات آموزشی، اجتماعی ، عاطفی و .... اینگونه دانش آموزان گام بردارند.
این اختلال که رایج ترین اختلال در دوران كودكی است اغلب تا دوران بزرگسالی ادامه می یابد. کودکان مبتلا به این اختلال بدون اینکه فکر کنند، مدام به اطراف حرکت می کنند. آنها ممکن است خواست ها و انتظارات اطرافیانشان را درک کنند، ولی به دلیل اینکه قادر به توجه کافی نیستند ، نمی توانند مدتی آرام بنشیند و تمرکز کنند، توانایی پیروی کردن از دستورهای آنان را ندارند. اغلب خارج از نوبت صحبت می کنند ، سخن دیگران را قطع می کنند، درگیر چیزی می شوند که مخاطره آمیز است ، نسبت به محرومیت تحمل کمی دارند،زود بر افراخته می شوند ، حالت ریاست مأبی دارند ، در پیروی از قوانین مشکل دارند ، مطرود اجتماع و گروه همسن خود هستند ، خودباوری ضعیفی دارند ، در تحصیل ناموفق هستند و به حدکافی خود پذیرشی ندارند .


اختلال .ADHD دارای سه علامت مهم است که بطور پایدار و ثابت و همیشگی دیده می شوند ، این نشانه ها عبارتند از :
1- کمبود توجه
2- بیش فعالی ، پرتحرکی
3- نوع ترکیبی کمبود توجه و بیش فعالی

1- کمبود توجه


- عدم توانایی در تمرکز و توجه کافی هنگام انجام کارها و فعالیت های روزانه مثل انجام تکالیف درسی و وظایف خانگی
- به نظر می رسد هیچ توجهی به صحبت های طرف مقابل ندارد .
- در اتمام کارها حتی کارهایی که خودش هم دوست دارد ، مشکل دارد و آنها را نیمه تمام ول می کند .
- احتمال ابتلا به مشکلات شنوایی وجود دارد .
- ناتوانی در پیروی از فرمان ها و دستورالعمل های ارائه شده .
- ناتوانی در طبقه بندی و سازمان دادن برنامه ها و امور.
- عدم تمایل به انجام کارهایی که نیازمند فعالیت فکری و تمرکزند .
- گم کردن و یا جاگذاشتن مدام اشیاء ، اسباب بازی ها و وسایل مدرسه.
- حواس پرتی
- داشتن رفتار تکانشگری
- این نوع اختلال بیشتر در پسران است و به نسبتدرپسران چشم آبی و مو بور بیشتر است (جندقی 1992 )


2- بیش فعالی ، یا پر تحرکی


- ناتوانی در آرام نشستن ، مدام وول می خورند
- دویدن ، جهیدن ، پریدن و بالا رفتن بیش از اندازه از میز و صندلی و ....
- ناتوانی در انجام بازی های ملایم و آرام .
- پر جنب و جوشی زیاد در هنگام انجام کار
- تند حرف زدن و قطع كردن سخنان دیگران
- دائماً می خواهد جلب توجه کند .
- شتاب در پاسخ دادن به سؤالات و پاسخ دهی نامناسب
- بی صبری
- داشتن رفتار پرخاشگرانه
- خواب نا آرام
- این نوع اختلال بیشتر در پسران است .


3- نوع ترکیبی :کمبود توجه – بیش فعالی


که داشتن علائم کمبود توجه و بیش فعالی به طور زمان در آنها دیده می شود .
باید در نظر داشته باشید که کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه – بیش فعالی به طور غیر عمدی و کاملاً نا خودآگاه این علائم را از خود نشان می دهند و هیچ کنترلی بر رفتار و اعمال خود ندارند و این علائم ناشی از اختلالات روان گسیختگی ، اختلالات عاطفی و یا عقب ماندگی های ذهنی شدید نیست . حال اینکه اکثر کودکان در مقایسه با بزرگ ها از نظر جسمانی فعال ترند اما هدفمند عمل می کنند ولی فعالیت کودکان ADHD فاقد نظم و هدفند . یک کودک طبیعی اگر ترغیب شود می تواند . بنشنید و تمرکز کند ولی برای یک کودک ADHD انجام چنین عملی غیر ممکن است .
پس عامل ممیزه ی حرکتی در کودکان ADHD کیفیت اتفاقی آن است نه افراطی بودن آن .
این علائم فوق معمولاً از سه سالگی شروع می شود اما تا زمانی که کودک پا به مدرسه نگذارد تشخیص آن بسیار مشکل است . شیوع اختلال ADHD به طور کلی تقریباً در 5 درصد کودکان دبستانی دیده می شود و شیوع آن در پسران 5 برابر دختران است .
در مطالعات جدید به یکی از باورهای قدیمی در مورد کودکان ADHD که مربوط به حافظه بود پاسخ داده شده است ، سالهای زیادی اعتقاد بر این بود که چنین کودکانی حافظه ی ضعیفی دارند مطالعاتی که توسط برخی پژوهشگران ( کاپلان – دوبی – گرافورد و همکاران 1998 – میلر مورگان و همکاران 1996 ) صورت گرفت مدارک مستندی را مبنی بر اینکه آنها حافظه ی دراز مدت دست نخورده ای دارند و عملکرد ضعیف آنها در آزمونهای حافظه به احتمال زیاد منعکس کننده ی مهارت های توجهی ضعیف در آنها معرفی کرده اند .
عقیده ی بی اساس دیگر این است که کودکان ADHD ممکن هوشبر بسیار بالایی داشته باشند ، مطالعات اخیر پیرامون هوشبر کودکان ADHD به این نتیجه نهایی یافته اند که هوش این کودکان از توزیع بهنجار متفاوت نیست به این معنی که پیوستار هوشی آنها از سرآمد تا عقب مانده ی ذهنی را شامل می شود . ( به نقل از کاپلان ، گرافورد و همکاران ،2000 )


« تشخیص و علل »


تشخیص ADHD باید صرفاً موقعی داده شود که اطلاعات مربوط به کودک با دقت جمع آوری شده و کودک مزبور به وسیله ی یک پزشک ، یک روانشناس با تجربه مورد مطالعه ی دقیق قرار گرفته باشد ، همچنین این بررسی باید برای مدتی ادامه یافته باشد . برای تعیین چگونگی رفتار کودک در مدرسه ، جویا شدن نظر معلم و مدیر مدرسه دراین باره ضروری است . قبل از تشخیص بیش فعالی همراه با کمبود توجه باید کلیه ی عوامل ممکن دیگر مانند عوامل عاطفی ،اضطراب محیطی و .... مورد توجه قرار می گیرند و از این حیطه مستثنی شوند .
در حال حاضر ، علل ADHD ، با وجود اینکه یک اختلال رایج و متداول است ولی ناشناخته است ، این احتمال وجود دارد که این اختلال ناشی از مجموعه ای پیچیده از عوامل از جمله وراثت ، عوامل محیطی ، بدکاری نواحی گوناگون مغز و سطح فعالیت انتقال دهندگان عصبی باشد .
انجمن روانشناسان آمریکا به والدین توصیه می کنند که به هیچ عنوان کودکان زیر دو سال را جلوی تلویزیون ، کامپیوتر ، ..... ننشانند و به کودکان بالای دوسال هم اجازه ندهند که بیش از 2 ساعت در طول روز تلویزیون تماشا کنند .
گروهی دیگر ازتحقیقات نشان می دهد که 45 درصد از کودکان ADHD حداقل به یک اختلال دیگر نیز مبتلا هستند ( افورد ، 1991 ) .


مهم ترین اختلالاتی که معمولاً با بیش فعالی کودکان توأم است عبارتند از : ( تای نن 2005 )


الف - اختلالات اضطرابی : تقریباً 25 درصد کودکان بیش فعال ، علائمی از اختلالات اضطرابی از خود نشان می دهند . این علائم عبارتند از : ترس ، وحشت ، پریشانی ، نگرانی شدید و .... که اغلب با علائم جسمانی متنوعی مثل شدت ضربان قلب ، حالت تهوع ، درد معده ، سرگیجه و سردرد همراه می شود . از دیگر اختلالات اضطرابی که به طور معمول با ADHD همراه می شود ، اختلال وسواس فکری – عملی ، سندرم تارت ، تیک های عصبی ، تیک های گفتاری و اختلالات زبان است
ب – اختلالات خلقی : تقریباً 18 درصد کودکان مبتلا به بیش فعالی ، تجاربی از افسردگی داشته اند . آن ها ممکن است احساس انزوا ، ناکامی ، کاهش عزت نفس کنند و چنانچه مدرسه می روند ، با افت تحصیلی و کاهش روابط دوستی و اجتماعی روبرو می شوند .
ج – ناتوانی های یادگیری : نزدیک به 25- 20 درصد کودکان بیش فعال دچار ناتوانی یادگیری اند . رایج ترین این اختلالات ناتوانی در خواندن و نوشتن است . هرچند کودکان بیش فعال الزاماً در یادگیری ناتوان نیستند ، اما چون قدرت توجه و تمرکز آن ها کاهش یافته ، در انجام وظایف درسی – مدرسه ای خود دچار مشکلات فراوانی می شوند .
د- نافرمانی و مخالفت ( لجبازی ) : حدود 35 درصد کودکان مبتلا به بیش فعالی دچار رفتارهای مخالفت آمیز و نافرمانی اند . آنان با رفتارهای خشن و گاه پرخاشگرانه خود مدام درصدد سرپیچی از دستورها و خواست های دیگران ( والدین ، آموزگاران ، مربیان ، اعضای خانواده ) اند ( بک آردل ، آبراین و کلوین 1995 )


« درمان و راهبردهای آموزشی»


تصمیم گیری در مورد نوع درمان به اثری که نشانه ها برروی سازگاری کودک در خانه ، مدرسه و باهمتایان دارد و یا در مورد افراد بزرگ تر تأثیری که بر ارتباط میان فردی و عملکرد شغلی آنها می گذارد بستگی دارد . اگر نشانه ها و مشکلات مرتبط خفیف باشند ، رویکردهای رفتاری برای درمان مفیدترند ، اگر نشانه ها ، زندگی فرد را به طور قابل ملاحظه ای تحت تأثیر قرار داده باشند ، درمان دارویی نقطه ی اتکا است .
رایج ترین درمان برای کودکان دارای اختلال کمبود توجه با بیش فعالی ADHD استفاده از داروهایی است که تحریک کننده ی سیستم عصبی مرکزی می باشند مثل « میتل فندیت » « دکسترو آمفتامین » « پمولین »
از جمله درمان های غیر دارویی این اختلال ، آموزش روشهای برخورد والدین با کودکان ADHD است كه اصطلاحاً «PMT» نامیده می شود ، در این جلسات گروهی كه برای والدین كودكان ADHD گذاشته می شود والدین با ویژگی های این اختلال و شیوه های مقابله ای درست با لجبازی و علائم دیگر آن آشنا می شوند ، کما اینکه تحقیقات نشان داده است که جلسات « PMT » بدون درمان دارویی تأثیر چندانی ندارد ، چون والدین هر چقدر هم روشهای برخورد با کودک ADHD را هم بدانند بدون کمک دارو ، کودک مبتلا به بیش فعالی ، تمرکز لازم را برای اجرای کارها و دستورات و تکالیف را کسب نمی کند .
روش دیگر درمان رژیم های غذایی خاص فاقد رنگ ، طعم دهنده های مصنوعی و مواد شیمیایی خاص ( مانند سانسیلات های موجود در زرد آلو، انواع توت ها ، گوچه فرنگی،.... ) است . یک آلرژیست در کالیفرنیا به نام بنجامین فینکلو اظهار داشته است که 50-30 درصد کودکان بیش فعال که توسط او درمان شده اند از رژیم غذایی فاقد مواد فوق استفاده نموده است .
برخی از پژوهشگران عقیده دارند که موثر ترین درمان ADHD ترکیبی از درمان دارویی و رفتاری است. این موضوع کاملا مشخص است که پاسخهای کودکان به داروهای محرک و درمان رفتاری کاملا فردی یا تابع ویژگی های فردی آنهاست یک مقدار از داروهای محرک یا سطحی از درمان رفتاری ممکن است برای یک کودک موثر و برای دیگری غیر مؤثر باشد.
در مورد کودکان ADHDآنچه که مهم است نحوه ی برخورد معلمان با این کودکانست و در حقیقت کلید اصلی موفقیت یا عدم موفقیت این دانش آموزان در امر تحصیل است و روش تدریسی که معلمان بکار می برند باید در آن میزان عیب جویی و انتقاد از این دانش آموزان را تا حد امكان کاهش دهند، میزان توجهشان به این کودکان باید مناسب بوده و کم و زیاد نشود ، باید همکاری مداوم و لازم در برنامه ی اصلاحی کلاس داشته باشند، یک رابطه ی عاطفی بسیار سازنده و مثبت بین خود و دانش آموز ADHD به وجود بیاورند و همزمان با مشاور ، مدیر ، والدین کودک ، روانشاس و روانپزشک کودک در ارتباط باشند.
در مورد تدریس ، مسلماً باید در موقعیّت هایی ارائه شود که توجّه آنها به معلّم باشد و در هر بار آموزش فقط یک تکلیف تحصیلی تعیین گردد و تکالیف طولانی و زمان بر باید به بخش های کوچکتر تقسیم شود تا حجم فشار به فراخنای توجهشان کاهش یابد ، دستور انجام کار و هر تکلیف باید مرحله به مرحله به دانش آموز ADHD ارائه گردد و پس از آن باید خواست که آن را تکرار کنند تا از فهمیدن مطلب توسط آنها اطمینان حاصل شود.
به نظر می رسد « اقتصاد ژتونی » قوی ترین ، فوری ترین، و اختصاصی ترین روش درمانی برای معلمان است . در این روش هم پس از مشخص کردن رفتار هدف در کودک نوع تقویت را هم مشخص می کنند و پس از آن معلم در مقابل رفتار هدف بلافاصله ژتون را ارائه دهد در این جا لازم است فهرست پاداش ها با کمک خود کودک و بنا به توجهات او اولویت بندی شود .
دومین روش درمانی « قرار داد وابستگی » است در واقع در این تكنیك رفتار مطلوب و پیامد وابسته به عملکرد به صورت کلامی تصریح می شود و به امضای طرفین قرار داد ( معلم- دانش آموز ADHD ) می رسد . ( در قبال انجام تکالیف مورد نظر پاداش رفتن به پارک و یا بازی با کامپیوتر و غیره ، ... در صورت عدم اجرا حذف آنهاست. ) در اجرای این تکلیف باید سعی شود که تکالیف مناسب با تقویت کننده ها باشد و تقویت کننده ها به تاخیر نیفتندو پاداش تکراری نباشند.
حدود 70-60 درصد کودکان ADHD دچار لجبازی و پرخاشگری هستند که اگر این اختلال درمان نشود لجبازی و پرخاشگری روز به روز بیشتر می شود و تا به حدی می رسد که در دوران نوجوانی به شخصی بی توجه به قوانین اجتماعی و در نهایت « بزهکار » می شوند .
باهمه ای این نقاسیر لازم به نظر می رسد که برای دوری از همه ی عواقب جبران نا پذیر در مورد کودکان ADHD برنامه های تشخیصی و درمانی بصورت بسیار دقیق و منظم اجرا شود تا از هزینه هایی که در آینده به جامعه و شخص تحمیل می شود جلوگیری بعمل آید و یا حتی المقدور کاهش یابد .

منابع و مأ خذ

1- کاکاوند علیرضا: روان شناسی آموزش کودکان استثنائی، نشر روان 1385
2- مارک سلیکوتیز: نارسا خوانی و سایر مشکلات یادگیری، ترجمه ی عصمت فاضلی ، نشر یسطرون 1383
3- چویل و موریس: روانشناسی بالینی كودك ، ترجمه ی محمد رضا نائینیان و همکاران، انتشارات رشد 1378
4- ساموئل کرک و جیمز چالفانت : اختلالات یادگیری تحولی و تحصیلی، سیمین رونقی و همکاران ، سازمان آموزش و پرورش 1377
5- دکتر تبریزی : اختلالات دیکته و ریاضی ، انتشارات فراروان 1385
6- ماهنامه های آموزشی - تربیتی پیوند
7- ماهنامه ی تعلیم و تربیت استثنایی



 




طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ جمعه 18 تیر 1389 ] [ 05:44 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]
۱۵ روش برای کنترل کودکان بیش فعال
 
اگر بیش فعالی تا سن خاصی ادامه یافته و درمان نشود، حتما کودک را در بزرگسالی به سمت رفتارهای پرخطر سوق می‌دهد.
حتما دیگر همه می‌دانیم که بیش فعالی در کودکان چه بیماری‌‌ای است و کودکان بیش‌فعال چه علائمی را از خود نشان می‌دهند؛ بی‌قراری، کم توجهی، بی‌دقتی و خیلی از علائم مشابه که البته اگر تا سن خاصی ادامه یافته و درمان نشوند، حتما کودک را در بزرگسالی به سمت رفتارهای پرخطر سوق می‌دهند.

البته شاید خیلی از والدینی که چنین فرزندانی دارند، هنوز نمی‌دانند که در برابر بیش‌فعالی کودک خود چه عکس‌العملی را باید نشان دهند. راهکارهای زیر ممکن است در این مورد به شما کمک کنند:

۱) فرزند شما همان کاری را انجام می‌دهد که شما انجام می‌دهید فرزندان شما برای این‌که چگونه در دنیای بیرون رفتار کنند، از رفتار شما الگو می‌گیرند. شما باید از رفتار خودتان برای راهنمایی فرزندتان کمک بگیرید.
اگر می‌خواهید فرزندتان کلمه «لطفا» را به کار برد، خودتان نباید استفاده از این کلمه را فراموش کنید. اگر می‌خواهید فرزندتان با صدای بلند صحبت نکند، باید صدای خود را همیشه در حد معقول نگه دارید. فراموش نکنید آنچه که در عمل ثابت می‌کنید، بسیار مهم‌تر از آن است که حرفش را می‌زنید.

۲) احساستان را به فرزندتان نشان دهید صادقانه به فرزندتان نشان دهید که رفتار او چه تاثیری در شما می گذارد. احساسات فرزند شما از خود شما تاثیر می‌پذیرد. شما برای فرزندتان شبیه یک آینه هستید. او احساسات و رفتار شما را دریافت می‌کند و بازتاب می‌دهد.
در سن ۳ سالگی کودک می‌تواند احساسات خود را به صورت واقعی نشان دهد. یک مثال ساده؛ وقتی شما می‌گویید: «من از این زندگی خسته شده‌ام» و با ضمیر«من» جمله را آغاز می‌کنید، به فرزندتان این امکان را می‌دهید که زندگی را از دیدگاه شما ببیند. بنابراین در انتخاب جملاتتان بسیار دقیق باشید.

۳) فرزندتان را به کار خوب تشویق کنید وقتی فرزندتان به گونه‌ای رفتار می‌کند که شما می‌پسندید، می‌توانید او را با جملاتی مثبت تشویق کنید. وقتی فرزندتان تکالیفش را به موقع انجام می‌دهد، به او بگویید: «من به داشتن پسر یا دختری مثل تو افتخار می‌کنم».

۴ ) دوستانه در مقابل فرزندتان زانو بزنید زانو زدن روی زمین به‌طوری‌که در مقابل فرزندتان قرار بگیرید، یکی از قوی‌ترین راه‌های ارتباط مثبت با او است. وقتی به فرزندتان نزدیک می‌شوید، به او اجازه می‌دهید تا از آهنگ صدای شما آنچه را که فکر می‌کنید، دریافت کند و بر آنچه مورد نظر شماست تمرکز کند. وقتی توجه او را به خود جلب کنید، دیگر لازم نیست با اجبار او را وادار به این کار کنید.

۵ ) برای فرزندتان یک شنونده خوب باشید گوش کردن به عقاید فرزندتان یکی از راه‌های کنترل کردن آنهاست. فرزند شما برای این‌که نمی‌تواند عقاید خود را خوب مطرح کند، دچار نا‌امیدی می‌شود. شما می‌توانید با یک جمله ساده از بروز این نا‌امیدی جلوگیری کنید؛ مثل «من می‌دونم تو چه احساسی داری و کاملا درکت می‌کنم». با این جلمه به او کمک می‌کنید که بر کشمکش‌های درونی خود غلبه کند. به او ثابت می‌کنید عقاید او مورد احترام شماست.

۶) به قولتان عمل کنید زمانی‌که بر اساس قول‌هایی که داده‌اید عمل می‌کنید، چه خوب و چه بد، فرزندتان به شما اعتماد خواهد کرد و به شما احترام می‌گذارد. بنابراین وقتی به او قول می‌دهید پس از مرتب کردن اتاقش او را به پارک می‌برید، باید به قولتان عمل کنید.
یا وقتی قول می‌دهید موقعی که با شما به کتابخانه می‌آید اگر آرام باشد او را به شهر بازی می‌برید، ولی او بر خلاف نظر شما عمل می‌کند، اصلا لازم نیست به او اعتراض کنید. فقط به آنچه که قول داده بودید، عمل نکنید. همیشه عمل کردن بسیار مهم‌تر از حرف زدن در مورد چیزی است.

۷) وسایل با ارزش را از دسترس فرزندتان دور نگه دارید وقتی عینک شما وسیله جالبی برای بازی در نظر فرزندتان است، فراموش نکنید که او نمی‌داند نباید با خیلی از وسایل ضروری بازی کند. کافی است این وسایل را از دسترس فرزندتان دور کنید.

۸) مرزهای مشخص بین خودتان و فرزندتان قرار دهید قبل از این‌که در امور شخصی فرزندتان دخالت کنید، بهتر است از خود بپرسید آیا این دخالت واقعا لازم است؟ بهتر است درخواست‌ها و دستورالعمل‌ها و پاسخ‌های منفی را به حداقل ممکن برسانید تا از بروز کشمکش‌های درونی و احساسات نا‌هنجار جلوگیری کنید.

۹) فرزند شما باید بداند که با داد و فریاد کاری از پیش نمی‌برد فرزند شما با داد و فریاد چیزی را از شما می‌خواهد ولی با توجه کردن به داد و فریادهایش او را بیشتر به این کار تشویق می‌کنید.
در این مواقع به او بگویید نه! یعنی نه! و تحت هیچ شرایطی این کار را برای او انجام نمی‌دهید. اگر به او بگویید نه یعنی نه، ولی آن کا را برای او انجام دهید، او عادت می‌کند برای درخواست کوچک‌ترین چیزی ناله و شکایت کند و می‌داند در نهایت موفق می‌شود. باید از ایجاد این حس در فرزندتان جلوگیری کنید و به او یاد دهید که باید قوی باشد.

۱۰) خواسته‌هایتان را مثبت و آسان با فرزندتان مطرح کنید اگر خواسته‌ها‌یتان را واضح و ساده با فرزندتان در میان بگذارید، او می‌داند که شما از او چه انتظاراتی دارید و تفکر او را در یک مسیر مثبت قرار می دهید. برای مثال به جای استفاده از حالت منفی جمله «در را باز نگذار» از حالت مثبت«لطفا در را ببند» استفاده کنید.

۱۱) به فرزندتان مسئولیت و فرصت تجربه دهید وقتی فرزندتان رو به رشد می‌رود، مسئولیت رفتارش را به خود او واگذار کنید و به او اجازه دهید تا مراحل طبیعی رشد رفتاری را خودش تجربه کند. لازم نیست که همیشه شما مسئولیت‌هایش را به او گوشزد کنید. با توجه زیاد به فرزندتان حس مسئولیت‌پذیری را از او سلب می‌کنید. شما باید به فرزندتان فرصت دهید تا خودش به نتایج منطقی برسد.

۱۲) هر چیزی را یک بار به فرزندتان بگویید و به او فرصت حرکت دهید انتقاد دائم از فرزندتان نه تنها کاری از پیش نمی‌برد بلکه فقط باعث خستگی خود شما می‌شود. اگر می‌خواهید فرزندتان با شما همکاری کند، بهتر است با یک بازی ساده از او بخواهید کاری را که می‌خواهید، انجام دهد.
در این بازی شما از فرزندتان در انجام کاری کمک می‌گیرید، از شماره یک تا شماره ۳ بشمارید، با توجه به کاری که به او سپرده‌اید زمان بین شماره یک تا۳ را در نظر بگیرید. اهمیت بازی را به او یادآوری کنید و شروع به شمارش کنید. در این فاصله او باید آن کا را انجام دهد.

۱۳) به فرزندتان ارزش دهید و به او نشان دهید که فرد مهمی است فرزند شما دوست دارد که در امور خانواده سهیم باشد. شما می‌توانید با واگذار کردن کارهای خیلی ساده منزل یا کارهایی که فرزندتان می‌تواند به سادگی از پس آنها بر بیاید، به او فرصت دهید تا نقش خود را به‌عنوان یک فرد مهم در امور خانه بازی کند.
این باعث می‌شود که فرزندتان اهمیت نقش خود را در خانه احساس کند. هر چه کارهای بیشتری به او بسپارید، او بیشتر تلاش می‌کند. سپردن کارهای بی‌خطر منزل به فرزندتان باعث می‌شود؛
۱ ) او تبدیل به فردی مسئول شود
۲ ) اعتماد به نفس در او به وجود آید
۳ ) به خود شما هم کمک کند.

۱۴ ) به فرزندتان فرصت دهید خودش از حقوقش دفاع کند در زندگی فرزند شما موقعیت‌هایی پیش می‌آید که او باید بتواند از حقوق خود دفاع کند. شما باید این موقعیت‌ها را به صورت ساده برای او فراهم کنید تا درصورت لزوم خود او بتواند از حقوقش بدون کمک شما دفاع کند.

۱۵) لبخند را به چهره فرزندتان هدیه دهید یکی دیگر از راه‌های کاهش تنش روانی و کشمکش‌های درونی فرزندتان این است که با او شوخی کنید. می‌توانید وانمود کنید که یک هیولای ضعیف هستید که او می‌تواند شما را شکست دهد یا صدای حیوانات را تقلید کنید. یک شوخی ساده لبخند را برای شما و فرزندتان به ارمغان می‌آورد.



طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ یکشنبه 23 خرداد 1389 ] [ 07:52 ق.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

کودکان با اختلالات رفتاری

   تعریف اختلالات رفتاری

رفتارهای گوناگون افراطی،مزمن وانحرافی که  گستره  آن   شامل   اعمال  تهاجمی  یا برانگیختگی ناگهانی تا اعمال  افسرده گونه وگوشه گیرانه می باشد وبروزآنها به دوراز انتظار مشاهده کننده است . به طوریکه وی آرزوی توقف اینگونه رفتارها رادارد. 

 برآورد درصد شیوع

درصد  شیوع  این  اختلالات  بستگی  به عوامل زیر دارد:

1- اهداف ، نگرشها وویژگیهای  سازمان یا فردی که ارقام یادشده رابرآورد می کند.

2- تعریفی که برای اختلالات رفتاری بکار می رود .

3- علت یا عللی که منشاء اختلالات  رفتاری هستند .

4- وسیله یا وسایل اندازه گیری در تشخیص اختلالات رفتاری

با  اینحال  اختلالات  رفتاری  را  با  ارقامی  چون 2%،8%،5/10%،20%و 24%برآورد می کنند.

طبقه بندی اختلالات رفتاری کودکان

دشواری های دسته بندی اختلالات رفتاری

1- علل متفاوتی می تواند زیربنای مشکلات رفتاری مشابهی باشد و نیز انواع  متفاوت  مشکلات رفتاری می تواند ازعلل مشابهی حاصل آمده باشد.

2- فراوانی رفتارهای نا سازگار بسیار گسترده است

3- چگونگی  شروع  اینگونه رفتارها و کیفیت رشدوپیشرفت آنها متفاوت است .

4- میزان ودرجه رشد آنها متفاوت است .

5- چگونگی  پاسخدهی  این  گونه رفتارها به روشهای درمانی گوناگون متفاوت است .

 انواع اختلالات رفتاری کودکان

1- بی نظمی درسلوک

رفتارهایی  هستند که  برای  جلب  توجه  از فرد  سر   می زنند ، مانندایجاد سرو صدای  بلند ، تقلای مداوم،   خشونتهای زبانی وبدنی

2- اضطراب وگوشه گیری

علل اصلی آن عبارتنداز حساسیت زیادازحد،احساس حقارت،عدم اعتماد به نفس،ترس و واهمه.آنان بجای بدرفتاربودن ،کم رفتارهستند.

۳- رفتارهای نامناسب یا ناپخته

خصوصیات   رفتاری  این  دانش آموزان  عبارتست از:بی علاقگی،کندی یا عدم فعالیت مناسب ،درخواب وخیال بودن ، صحبتهای  نامفهوم ، با اجسام صدا در آوردن و 000

۴- رفتارهای ضد اجتماعی

اینگونه رفتارها شبیه رفتارهای بزهکاران است . این دسته  ازکودکان نمی توانند خود را با ارزشهای رایج وفق دهند.

عوامل ایجادکننده اختلالات رفتاری

1- اختلالات بیولوژیک (مشکلات ژنتیکی، نورولوژیکی وبیوشیمیایی)

2- فضای خانوادگی نامساعد

3- تاثیرات سوءفرهنگی و اجتماعی

4- تجربه های   نامطلوب  و شکست های پی درپی درمدرسه

  چگونگی بررسی انحرافات رفتاری کودکان

1-  تعیین  دقیق  اینکه  منظور ازغیرعادی چیست ؟

2- تعیین کردن اینکه چه رفتارهایی احتیاج به زیاد یا کم شدن دارند.

3- پیدا  کردن  یک محرک  یا تقویت کننده مناسب برای تشویق یا تغییر رفتار

 

  نکات موردتوجه در کارکردن با این کودکان

1- از سرزنش و تحقیر دانش آموز یا  افراد وابسته  به  او خودداری کنید .

2- در برخورد با این کودکان بدانیم که به همفکری ویاری ما نیاز دارند.

3- اعتماد اورا دربوجود آوردن محیطی آرام وآزاد نسبت به خود جلب کنید.

4- بااودرباره خودش وخانواده اش دوستانه صحبت کنید.

5- با خانواده او تماس برقرارنمائید.

 




طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ پنجشنبه 8 بهمن 1388 ] [ 11:18 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]
علل ایجاد اوتیسم
 
نظریه بتلهایم (Bettlheim) از لحاظ تاریخی برای بیش از یک دهه نفوذ خود را حفظ کرده بود. در خلال دهه‌های 1950 و 1960 نظریه روان‌تحلیلی رواج داشت. او اعتقاد داشت، هنگامی که کودک با یک دنیای غیر پاسخگو که مخرب است، روبه‌رو می‌شود، از آن رو از مردم کناره می‌گیرد. بنابراین در این نظریه اقدامات مشخص مراتب (یعنی مادر) در پیدایش اوتیسم ، مقصد قلمداد می‌شود. به عبارتی ، والد سرد و بی‌محبت ، باعث اوتیسم می‌شود. اما نظریه بتلهایم دیگر قابل قبول به نظر نمی‌رسد و تسلط خود را از دست داده است. علاقه فزاینده به نظریه‌های رفتاری و زیست شناختی و فقدان شواهد علمی مورد نیاز برای تائید این نظریه ، تا حد زیادی در منسوخ شدن آن نقش داشته است.


یک تبیین دیگر ، توسط فرستر (1961) پیشنهاد شد. این نظریه رفتاری نیز مورد حمایت تجربی قرار نگرفت. گر چه رویکرد رفتاری تاثیر مطلوبی بر روی درمان اختلال اوتیسم داشته است.

با توجه به مطالعات سال 1976 نتیجه گرفتند که شاهد قوی وجود ندارد که حاکی از نقش وراثت در ایجاد اوتیسم باشد. آنان گفته‌اند خواهر و برادران معدودی مبتلا می‌شوند و موارد اوتیسم ، بروز بالاتر در میان اعضای خانواده را پیش‌بینی نمی‌کند. پژوهشگران دیگر ، بحث کرده‌اند که اندک بودن اوتیسم در بین افراد جامعه و این حقیقت که اشخاص اوتیستیک بعید است اولاد داشته باشند، ممکن است میزان پایین آن در میان اقوام و بستگان را توجیه کند. اخیرا در باورهای پژوهشگران این حوزه ، تغییراتی ایجاد شده است.

این احتمال نیز وجود دارد که عوامل زیست شناختی دیگری در اختلال اوتیسم سهم داشته باشند. در یک مطالعه افراد اوتیستیک ، کاهش فعالیت مغز به عنوان یک عامل موثر شناخته شد.

در مطالعه دیگری ، معلوم شد که اشخاص مبتلا به اوتیسم ، مغزشان اندکی بزرگتر و سنگین‌تر است و سلولهای عصبی آنها از لحاظ رشدی نارس است. این تفاوتهای تشریحی با انقطاع رشد که قبل از 30 هفتگی زندگی جنینی رخ می‌دهد، همخوانی دارد. برخی از خصوصیت کارکرد مغز از اوتیسم تاثیر نمی‌پذیرند. اما با وجود این ، اختلال در بردارنده ناکارآمدی مغز است که با تبیینهای زیست شناختی همخوانی دارد.

بخش اندکی از موارد اوتیستیک ، از بیماریهای گوناگون نظیر سرخچه مادرزادی ، توبراسکلروزیس ، و نوروفیبرماتوزیس ناشی می‌شوند. کودکان مبتلا به سرخچه مادرزادی قبل از تولد به سرخچه مبتلا می شوند و در نتیجه عفونت ، با انواعی از بدریختی ، کری ، کوری و ناهنجاریهای سلسله اعصاب مرکزی و نیز حملات و عقب ماندگی به دنیا می‌آیند. در دهه 1970 گزارش شد که 13- 8 درصد کودکان مبتلا به سرخچه ، اوتیسیتیک بودند.

این احتمال وجود دارد که آسیب قبل از تولد یا گسیختگی در رشد ، در علت اوتیسم سهیم باشد. معلوم شده است که اشخاص اوتیستیک ، شواهدی از اختلال سلسله اعصاب مرکزی و نشانه‌های ناهنجاریهای نورولوژیک ظاهر می‌سازند. اخیرا پژوهشگران به کاهش فعالیت فعالیت نیمکره چپ مغز مبتلایان به اوتیسم پی برده‌اند، منطقه‌ای از مغز که برای برقراری ارتباط اهمیت دارد.

توافق و اجماع پژوهشگران درباره اوتیسم این است که این اختلال تا حدی زیادی یک اختلال شناختی و اجتماعی است که علل زیست شناختی متعددی دارد و در زمانی بین لقاح و تولد ایجاد می‌شود. اکثریت عمده‌ای از موارد اوتیسم علت طبی قابل تشخیص ندارند و فقط در 10 - 5 درصد موارد علت معینی را می‌توان تشخیص داد. با این وجود به نظر می‌رسد کودکان اوتیسیتیک با ساختار بیولوژیک متفاوت به دنیا می‌آیند. اما عوامل محیطی پیشروی و پیش آگهی بعدی این اختلال را متاثر می‌سازند.



طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ یکشنبه 20 دی 1388 ] [ 02:16 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

اختلالات رفتاری در کودکان

کودکی که به دنیا می آید عالی ترین و کامل ترین امکانات رشد را داراست. او در بهترین حالت خود آفریده شده است و آمادگی و ظرفیت آن را دارد که به شایسته ترین وجه پرورده شود و به برترین کمالات دست یابد.

کافی است عادی به دنیا بیاید و خانواده و محیطی مناسب در اختیارش باشد تا ببالد و رشد و نمو کند و جایگاه والای خویش را در این جهان بیابد.

اما زندگی خانوادگی و محیط بهداشتی، آموزشی، اجتماعی و فرهنگی بسیاری از مردم جهان چنان است که دستیابی به چنین مقصودی را دشوار و گاه امکان ناپذیر می سازد. محدودیت های محیط زندگی گروهی از کودکان چنان زیاد است که بقای آنان نیز ناممکن می گردد.

مشکلات عاطفی و رفتاری کودکان نیز که نتیجه اجتناب ناپذیر فقر، نابسامانی های خانوادگی و کاستی های آموزشی و اجتماعی است شدیدا مانع رشد و بالندگی و وصول آنان به کمالاتی است که در خلقت شان مقدر شده است.

متاسفانه اکثر ما به درستی نمی دانیم که هرگاه فرزندانمان از امکانات رشد و پرورش صحیح برخوردار باشند، چه زندگی متعالی در انتظارشان است.

ما غالبا غافل از آنیم که سعادت و کمال کودکانمان در گرو رشدیافتگی ما بزرگسالان است. بسیاری از ما هنوز هم چنین تصور نادرستی در ذهن داریم که گویا کودکان وقتی به دنیا می آیند از همان اول برخی خوب و برخی بدند، بعضی شرور و بعضی نجیبند، گروهی خوش اقبال و گروهی بدبختند.

ما غالبا فرزندان خود را به دلیل خطاها و اختلال ها و ناسازگاری هایشان محکوم می کنیم یا به باد ناسزا و تنبیه می گیریم و فراموش می کنیم که به جای آن باید خطاها و ندانم کاری های خودمان را دلیل بروز مشکلات آنان بدانیم.

واقعیت های زندگی خانواده ها حاکی از آن است که بسیاری از آنان آشنایی کافی در زمینه رشد و پرورش فرزندانشان را ندارند. فراوانند کودکانی که تحت سرپرستی ناقص یکی از والدین به سر می برند و یا نابسامانی های خانوادگی، نظیر مناقشات پدر و مادر با اعتیاد پدر و سرپرست خانواده و یا به ویژه فقر فرهنگی و تربیتی اولیاء دشواری های بزرگی را در راه رشدشان ایجاد می کند.

گستره این نوع مشکلات به قدری وسیع است و چنان گروه بزرگی از کودکان در معرض مخاطرات روانی و فکری و اجتماعی قرار دارند که اتخاذ تدابیر همه جانبه مشاوره ای و مددکاری را اجتناب ناپذیر می سازد.

برای چنین منظوری ضروری است که علاوه بر ارائه خدمات گسترده روان شناسی و تعلیم و تربیتی در مدارس، مراکز مشاوره کودک و خانواده با امکانات کافی در شهرها و روستاهای بزرگتر ایجاد شود.

با توجه به مقدمات ارائه شده به ذکر چندین مورد از اختلالات رفتاری و روند پیشگیری و درمان این اختلالات می پردازیم.

ناخن جویدن در کودکان و شیوه های پیشگیری از آن

یکی از شایع ترین واکنش های نوروتیک ناخن جویدن است که در هر سنی و در همه گروه های اجتماعی دیده می شود اما بیشتر در سنین کودکی و اوایل بلوغ اتفاق می افتد و با افزایش سن نیز معمولا میزان و شدت آن کاسته می شود.

طبق تحقیق «وکسلر» جویدن ناخن از ۵ سالگی شروع می شود و کم کم در ۱۰ تا ۱۵ سالگی به شدت خود می رسد ولی اکثر مبتلایان را کودکان ۹ الی ۱۱ ساله تشکیل می دهند. غالبا در سنین نوجوانی فرد متوجه عادات نامطلوب خود می شود. جویدن ناخن در دخترها بیشتر از پسرها است و گاهی در یک خانواده همه افراد مبتلا به آن می شوند.

جویدن ناخن بر خلاف انگشت مکیدن در سر فرصت انجام نمی گیرد بلکه نشانه دلواپسی، اضطراب یا ترس مثلا از امتحان، تنبیه و … است. اغلب کودکان قبل از امتحان و بزرگسالان در اتاق انتظار ناخن هایشان را می جوند.

روان شناسان عقیده دارندکودکانی که انگشتان خود را می مکند اکثرا، آرام و بی خیالند ولی آنهایی که ناخن های خود را می جوند، بی قرار، مضطرب و دارای انرژی زیاد هستند و حتی در خواب آرامش ندارند، جنب و جوش زیادی دارند و دندان های خود را به هم می سایند، فریاد می کشند و خشم و عصبانیت در آنان به مراتب بیشتر دیده می شود. بعضی ها جویدن ناخن را حرکتی برای تخلیه هیجانات می دانند.

بر اساس بررسی های به عمل آمده سه علل در بروز ناخن جویدن مشهود است:

۱- عصبانیت بیش از حد

۲- دلواپسی و تضادهای فکری و مخصوصا قرار گرفتن کودک در موقعیت های حساس، ترس آور و …

۳- عادت.

بارها دیده شده است که با رفع اضطراب و ناراحتی، جویدن ناخن به کل از بین رفته و مجددا با پیدایش ناراحتی شروع شده است. این مساله در خانواده هایی که بین پدر و مادر اختلاف وجود دارد و یا برای تربیت کودکان از فحش و کتک استفاده می کنند بیشتر دیده می شود. برای درمان ناخن جویدن به جای توجه به جویدن ناخن باید به شخص مبتلا توجه کرد.

درمان:

۱- تحقیر و تنبیه نکردن کودک به خاطر این عادت و بی تفاوت بودن نسبت به آن

۲- اصلاح محیط ناامن خانوادگی

۳- محبت و مهربانی بیشتر نسبت به کودک

۴- سپردن کارهای هنری دستی در هنگام فراغت مثل کاردستی، نقاشی و …

۵- در موقع انجام تکالیف درسی بهتر است کودک مداد به دست داشته باشد و یا دروس حفظ کردنی را با مداد بنویسد.

۶- تشویق و جایزه دادن به ازاء هربار ناخن کوتاه کردن جایزه ای که مورد علاقه کودک است به وی داده شود.

شب ادراری در کودکان و راه های پیشگیری از آن

شب ادراری یکی از شایع ترین علائم مشکلات هیجانی کودکان است. این رفتار در سنینی بی اختیاری ادرار که معمولا انتظار می رود کودک استفاده از توالت را آموخته باشد، اتفاق می افتد.

کنترل ادراری در شب دیرتر حاصل می شود و ۶۷ درصد از کودکان سه ساله، ۷۵ درصد از کودکان چهار ساله، ۸۰ درصد از کودکان پنج ساله و ۹۰ درصد از کودکان هشت و نیم ساله ادرارشان را در شب کنترل می کنند.

در بین پژوهشگران در مورد سنی که در آن عدم کنترل ادرار، اختلال به حساب می آید اختلاف نظر وجود دارد و از ۳ الی ۵ سال متفاوت است. تناوب خیس کردن نیز معیار دوم برای تشخیص این اختلال است که وجود دو نوبت شب ادراری در هر هفته برای کودکان ۵ و ۶ ساله و دست کم وجود یک نوبت شب ادراری برای کودکان بزرگتر لزوم ارائه درمان را نشان می دهد.

عوامل موثر بر ایجاد شب ادراری

در زمینه علل روانی ایجاد کننده شب ادراری می توان به مواردی اشاره نمود نظیر: استرس تضاد و کشمکش خانوادگی، بدرفتاری والدین با کودک، طلاق یا مرگ والدین، محرومیت از محبت مادری، احساس ناامنی و ناآرامی، فقدان ارتباط صمیمی بین کودک و والدین، رفتن کودک به مدرسه و جدا شدن از مادر، خستگی کودک، حالت های هیجانی شدید مثل ترس، شکست های پی در پی در کارهای منزل و مدرسه، تغییر محل سکونت، احساس خصومت نسبت به والدین و انتقام گیری از آنان.

درمان شب ادراری

سن فرد در درمان اهمیت بسیاری دارد هرچه درمان در سنین پایین تر انجام شود، نتیجه بهتری به بار خواهد آورد در مورد کودکان در بیشتر موارد کار کردن با والدین اولویت دارد.

در درمان شب ادراری باید همکاری فرد به خوبی جلب شود زیرا تا زمانی که خود فرد متقاعد و علاقه مند به درمان نشود و همکاری نکند، روش های درمانی در رفع شب ادراری موثر نخواهد بود.

- امیدوار کردن فرد به نتایج درمان

- عدم سرزنش و تنبیه کودک و علنی نکردن شب ادراری

- تخلیه مثانه قبل از خواب و وادار کردن کودک در روز به نگه داری چند دقیقه ای ادرار

- استفاده از تشک های زنگ دار

- وادار کردن کودک به تمیز کردن خود و لباس کثیف شده

- تشویق کودک در زمان هایی که شب ادراری نداشته است.

لکنت زبان در کودکان

در زمینه لکنت محققان تعاریف و تدابیر گوناگونی ذکر کرده اند. اما در اینجا به تعریف دکتر وان پیر که متداول ترین و جامع ترین تعریف راجع به لکنت است اشاره می کنیم:

وان پیر بر این باور است که لکنت زمانی پدید می آید که در جریان طبیعی گفتار وقفه ای ناگهانی و غیر طبیعی به واسطه تکرار صداها، هجاها، کلمات و حتی عبارات، کشیده گویی صداها و نیز میان پرانی صداها، هجاها و کلمات و گیر یا قفل شدن دهان ایجاد شود که بعضا با تیک های حرکتی همراه است.

بنابراین لکنت یک پدیده فوق العاده پیچیده روانی – حرکتی است که در روند طبیعی گفتار فرد بروز یافته و به شکل های خفیف، متوسط و شدید ظاهر می گردد. در یک جمله می توان گفت: لکنت، اختلال در گفتار است که به صورت لحظه ای و موقتی در جریان گفتار پیش می آید و لحظاتی بعد گفتار به شکل روان، سلیس ادا می شود.

علل لکنت زبان

۱- اختلافات خانوادگی، داشتن پدر و مادر وسواسی و کمال جو.

۲- سخت گیری والدین در نحوه صحبت کردن و سخن گفتن صحیح کودک، در قبائلی که کودک در پیشرفت کلامی تحت فشار نیست لکنت زبان وجود ندارد و اگر پدر و مادر بیش از اندازه دلواپسی از اشکالات تکلمی فرزند خود نداشته باشند اشکالات تکلمی از بین می رود.

۳- طبق نظر بندورا لکنت زبان بر اثر تنبیه شدید از طرف والدین ایجاد می شود.

۴- آشفتگی هیجانی ممکن است در کودکی که تازه شروع به آموختن تکلم نموده است، باعث لکنت شود.

اگر کودک در این مرحله مجبور شود که روشن و سلیس صحبت کند ممکن است دچار لکنت زبان گردد.

۵- مطالعات رورشاخ درباره لکنت زبان نشان می دهد که عامل ارث هیچ گونه دخالتی نداشته و لکنت زبان ارتباط مستقیم با اختلالات عاطفی شخصیتی و نشانه های وسواسی داشته است.

۶- همچنین فرضیه تسلط نیمکره ای بیان می کند که کودکان در نتیجه تعارض بین دو نیمکره مغز برای کنترل فعالیت ساختمان های تکلمی در معرض لکنت زبان قرار می گیرند و حاصل جمع بندی های جاری این است که احتمالا ژنتیک نیز در این مورد وجود دارد اما استرس های محیطی توام با این عامل به بروز لکنت منجر می گردد.

درمان لکنت زبان

۱- خودداری از تنبیه و مسخره کردن کودک و اجازه مکالمه تا زمان پایان جمله یا جملات مورد نظر کودک نیز داده شود.

۲- از کودک درخواست نمایید که آهسته و با آرامش صحبت نماید.

۳- استفاده از مکالمات تلفنی جهت کاهش اضطراب مکالمه حضوری و تقویت گفتار

۴- تحت فشار قرار ندادن کودک برای درست صحبت کردن.

۵- قطع صحبت های کودک زمانی که کودک از ناهنجاری گفتاری خویش صحبت می کند.

۶- برخورد ملایم و آهسته توأم با محبت و دادن زمان مکالمه بیشتر برای کودک.

۷- مراجعه به افراد متخصص مانند گفتار درمان و مشاوران و روان درمان گران.




طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ یکشنبه 4 مرداد 1388 ] [ 02:23 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

تعریف انواع بیماریهای روانی   

۱- بیماریهای خلقی :

خلق همان حالت هیجانی پایدار یک فرد است که گاهی به طور طبیعی در طیفی از شادی وغم در نوسان است . بیماریهای خلقی با احساسهای نابهنجار افسردگی و یأس مشخص میشوند که فرد به صورت مداوم دارای حالتهای مذکور می شود و انواع آن عبارتند از :

الف – بیماری افسردگی : خلق افسرده ، از دست دادن انرژی و علاقه ، احساس گناه ، کاهش تمرکز ، از دست دادن اشتها ، افکار خود کشی یا مرگ و مشکلات خواب و … از علائم آن است که خود به چند دسته اختلال افسردگی اساسی ، افسردگی فصلی ، افسردگی اتیپیک یا غیرنرمال یا فیزئول ، افسردگی مضاعف ، اختلال افسرده خویی و… تقسیم می شود .

ب – بیماری اختلال دوقطبی : همچنان که از اسم آن پیداست دارای دو حالت است که یک حالت آن از علائمی مانند : خلق بالا ، پرش افکار ، کاهش خواب ، افزایش اعتماد به نفس ، خود بزرگ بینی ، افراط در فعالیت ، ولخرجی و افزایش میل جنسی و …. تشکیل شده است و حالت دوم برعکس ، احساس افسردگی می باشد که خود به چند دسته اختلال دو قطبی ۱ ، اختلال دوقطبی ۲، اختلال خلق ادواری و .. تقسیم میشود .

۲-بیماری های اضطرابی :

اضطراب در بعضی شرایط و مواقع امری طبیعی است اما اگر به صورت احساس فراگیری از نگرانی یا وحشت درآید بیماری تلقی می گردد که انواع آن عبارت است از:

الف – اختلال هول (پانیک ) : دوره ای از ترس یا ناراحتی شدید است که ابتدا و انتهای آن مشخص میباشد که اغلب با بازار هراسی همراه می باشد که علائم آن به صورت تپش قلب ، تعریق ، لرزش ، احساس خفگی ، درد سینه ، تهوع ، سرگیجه ، ترس از دیوانه شدن ویا مردن ، مورمور شدن ، سرما لرزه و.. می باشد .

ب – هراس های بیمارگونی (فوبیا) : فرد، ترس مداوم و شدید از موقعیتهای معین یا اشیاء خاص و یا مکانهای خاص دارد و انواع مختلفی مانند هراس اختصاصی ، جمعیت هراسی ، بازار هراسی و … دارد .

ج – اختلال وسواسی – اجباری : وسواس عبارت است از : فکر ، احساس ، اندیشه یا حسی عود کننده و مزاحم و اجبار نیز فکر یا رفتاری آگاهانه ، معیارمند و عود کننده است مانند : شمارش ، وارسی ، اجتناب ، شستشو و … که این افکار وسواسی باعث اضطراب و رفتارهای اجباری باعث کاهش اضطراب می شود .

د- اختلال فشار روانی پس از آسیب (PTSD): مجموعه ای از علائم که پس از مواجهه (دیدن یا شنیدن ) با یک عامل فشار آسیب زای بی نهایت شدید برای فرد بوجود می آید که فرد به صورت ترس و درماندگی به این تجربه پاسخ می دهد و واقعه را دائماً در ذهن خود مجسم می کند و در عین حال می خواهد از یادآوری آن اجتناب کند .

هـ - اختلال اضطرابی فراگیر : اضطراب و نگرانی مفرط در اکثر اوقات روز درباره چندین واقعه یا فعالیت ، طی یک دوره حداقل شش ماهه تعریف می شود.

۳-اختلالات روان پریشانه (سایکوز):

این گونه بیماران به صورت چشمگیر حس واقعیت سنجی آنان مختل می شود و فرد علی رغم داشتن توهم یا هذیان نسبت به بیماری خود بصیرت و آگاهی ندارد که انواع آن عبارتند از :

الف – اسکیزوفرنی : فرد از علائم هذیان ، توهم ، تکلم نابسامان ، رفتار نابسامان ، علائم منفی حداقل ۲ تای آن را به مدت ۶ماه یا بیشتر داشته باشد درصورتیکه علائم کمتر از ۶ ماه باشد به آن اسکیزوفرنی فرم اطلاق می شود .

ب – عاطفه گسیختگی( اسکیزوافکتیو ) : در این بیماری فرد هم خصایص اختلال خلقی و هم خصایص اختلال روانپریشی را دارد .

ج – اختلال هذیانی : اختلالی است که بیمار علامت غالبش عمدتاً یک هذیان ثابت می باشد و سایر حوزه های کارکرد او مشکلی ندارد که انواع مختلفی مانند : بدگمانی یا پارانوئید ، خودبزرگ بینی ، عاشقی ، حسادت و…. دارد .

د- اختلال روانپریشی گذرا: فرد در عرض یک روز تا حداکثر یک ماه به دنبال یک فشار شدید روانی ، اجتماعی ، حس واقعیت سنجی او مختل شده باشد .

۴- اختلالات شبه جسمی :

این نوع اختلالات عبارتند از : نشانه های جسمانی که عارضه ای طبی را تداعی می کنند ولی با هیچ عارضه طبی یا مصرف موادی خاص یا اختلال روانی دیگر قابل توجیه نمی باشند که انواع مختلف آن :

الف – اختلال جسمانی کردن : علائم مختلف جسمی متعدد است که با معاینات جسمانی و بررسی آزمایشات کافی قابل توجیه نمی باشند .

ب – اختلال تبدیلی : یک یا چند نشانه عصبی ( مثلاً ، فلجی ، کوری ، لنگیدن ، بی حسی ، غش کردن ) که با یک اختلال طبی یا عصبی شناخته شده قابل توجیه نبوده و با عوامل روانشناختی واسترس شروع و تشدید شود .

ج – خودبیمارانگاری : اشتغال ذهنی بیمار با ترس از بیمارشدن یا اعتیاد وی مبنی بر ابتلا به یک بیماری جدی .

د- اختلال بدریختی بدن : اشتغال ذهنی یا نقص تخیلی (مثل بینی بدریخت ) یا تحریف مبالغه آمیز یک عیب خفیف و جزیی در ظاهر جسمانی است .

هـ - اختلال درد : وجود دردی که مرکز اصلی توجه بالینی است . عوامل روانشناختی نقش مهمی در این اختلال به عهده دارند .

در تمام اختلالات ذکر شده اختلال ناشی ا زمصرف مواد و اختلال ناشی از طبی عمومی نیز باید به آنها اضافه کرد .

اختلالات جنسی : اختلالات تجزیه ای ، اختلالات خوردن ، اختلالات خواب ، اختلالات شخصیت ، اختلالات ناشی از سوء مصرف مواد ، اختلالات فراموشی و دمانس و …. از دیگر اختلالات مربوط به بیماریهای اعصاب و روان می باشد




طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ یکشنبه 28 تیر 1388 ] [ 08:08 ق.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

۱ آشنایی با انواع اختلالات اضطرابی   

 ـ اختلال اضطراب فراگیر یا منتشر (Generalized Anxiety Disorder) تركیبی از علائم زیر در این اختلال وجود دارد

طپش قلب، تنگی نفس، اسهال، بی‌اشتهایی، سستی، سرگیجه، تعریق، بی‌خوابی، تكرر ادرار، لرزش، فقدان آرامش، مرطوب بودن كف دست، احساس گرفتگی گلو، نگرانی نسبت به آینده، گوش به زنگ بودن نسبت به محیط. باید توجه داشت ، در اضطراب فراگیر ، این نگرانی ها بدون وجود خطر واقعی ایجاد می شود.

۲ ـ اختلال هراس (Panic Disorder):

افراد مبتلا به این اختلال دچار حملات اضطرابی پیش‌بینی نشده‌ای می‌شوند كه ممكن است ظرف چند ثانیه تا چند ساعت ، حتی چند روز نوسان كند. مبتلایان به این اختلال می‌ترسند مبادا بمیرند، دیوانه شوند یا بی‌اختیار دست به كارهایی بزنند یا علائم روانی ـ حسی غیرمعمول نشان دهند. دیگر علائم اختلال اضطراب فراگیر نیز در این اختلال مشاهده می‌گردد.

۳ ـ ترس های اختصاصی یا ساده (Simple Phobia):

شایعترین نوع ترس است. در خانم ها بیشتر وجود دارد. یك نوع ترس غیرمنطقی است كه طی آن فرد از مواجهه با اشیاء، فعالیت ها و موقعیت های خاص همچون ترس از حیوانات، طوفان، بلندی، جراحت، خون و مرگ ، اجتناب می‌كند. در این موارد خود فرد متوجه افراطی و غیرمنطقی بودن ترس خویش است.

۴ ـ ترس از مكان های باز (Agorophobia):

افراد مبتلا به این اختلال از وارد شدن به موقعیت های ناآشنا هراس دارند. مثلاً از رفتن به فضای باز، مسافرت و حضور در ازدحام امتناع می‌كنند. این افراد از ترك كردن محیط منزل به شدت می ترسند. این اختلال در نوجوانی شروع می‌شود و این افراد معمولاً تجربه اضطراب جدایی را در دوران كودكی داشته‌اند.

۵ ـ ترس های اجتماعی (Social Phobia):

این نوع ترس از اواخر دوران كودكی یا اوائل نوجوانی شروع می‌شود. افراد مبتلا به این اختلال در مواجهه با دیگران احساس شرمساری می‌كنند و نگران اند كه دست ها و صدایشان نلرزد و صورتشان سرخ نشود. معمولاً از صحبت كردن و غذا خوردن در حضور جمع، ابراز وجود كردن، انتقاد كردن، اظهارنظر كردن و اشتباه كردن می‌ترسند.

۶ ـ اختلال وسواس (Obsessive-compulsive Disorder):

عبارت است از افكار یا اعمال غیر ارادی، تكراری و غیرمنطقی كه فرد برخلاف میل خود آن را تكرار می‌كند. این اختلال می‌تواند به‌صورت وسواس فكری، وسواس عملی یا وسواس فكری و عملی توام باشد.

در وسواس فكری، فرد نمی‌تواند فكری را از ذهنش خارج كند (مثل افكار پرخاشگری یا جنسی)، یعنی یك فكر، عقیده، احساس مزاحم و تكرار شونده وجود دارد.

در وسواس عملی فرد برای اجرای تكراری عملی خاص یا سلسله اعمالی خاص احساس اجبار می‌كند مثل شستن مكرر دست ها. فكر وسواسی موجب افزایش اضطراب شخص می شود درحالی‌كه عمل وسواسی اضطراب شخص را كاهش می‌دهد.

۷ ـ اختلال استرس پس از سانحه (PTSD: Post Troumatic Stress Disorder):

این اختلال قبلاً سندرم موج انفجار نامیده می‌شد. معمولاً با یك استرس شدید هیجانی كه شدت آن می‌تواند برای هركس آسیب‌رسان باشد همراه است از قبیل جنگ، بلا یا سوانح طبیعی مثل زلزله، مورد حمله یا تجاوز به عنف واقع شدن و تصادفات شدید.


ادامه مطلب

طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ پنجشنبه 25 تیر 1388 ] [ 11:35 ق.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

سایکوپاتولوژی و اختلالات رفتاری درعقب ماندگی ذهنی 

افراد خاصی که عقب ماندگی ذهنی (MR) دارند، مهارتهای درمانی و تشخیصی را در کلینیک های بهداشت روانی به مبارزه طلبیده و با آنها مقاومت می کنند.

اتیولوژیMR غالبا پیچیده است و شامل عمل متقابل بین فاکتورهای بیولوژی، فرهنگی- اجتماعی و روانی می باشد. آن نشان داده است که عقب ماندگان ذهنی یک ریسک بزرگتری برای اختلالات تکاملی- روانی که منجر به پایین آمدن تواناییهای سازگاری با افراد دیگری می شود، دارند وشیوع بالاتری از آسیب CNS را دارند و علی الرغم این حقیقت که خیلی از عقب ماندگان ذهنی ممکن است در یک وضعیت ریسک بالاتری برای اختلالات رفتار تکاملی (developing behavioral ) یا سایکوپاتولوژیکال قرار داشته باشند.

Malone & Campble یافتند که عقب ماندگان ذهنی بیشتر در جمعیت بیماران روانی تحت بررسی هستند. این افراد غفلت شده (Neglected) نیاز به یک دسترس مساوی به سرویس های بهداشت روان به خوبی سرویس های کلینیکی مشکلات روانی دارند .

کمبود سرویس های روانشناسی برای MR مخصوصا به پرستاران باسابقه کار زیاد ربط دارد. تقسیم کننده های سرویسهایی که تعلیم مناسب بهداشت روانی را بدست می آورند برای درمان افراد MR می توانند در افزایش در دسترس بودن سرویس های بهداشت روانی سهم داشته باشند. در حال حاضر برای کم بودن تحقیق در مورد MR و اختلالات روانی، روان پرستاران می توانند دلایل و مدارکی را برای بهتر فهمیدن بیماران MR با اختلالات روانی تهیه نمایند.

این مقاله دربارهMR و اختلالات رفتاری همراه با سایکوپاتولوژی صحبت خواهد کرد. بعلاوه دو کلینیک تشخیصی چگونگی بیماری ها بحث خواهد شد و این دو کلینیک برای تقسیم کننده های روان پرستاری مفید می باشد برای کار با MR که به طور حتمی تشخیص داده نشده اند. MSE و تکنیک های بررسی نورولوژویکی معمولا در فیلد مراقبت سلامتی استفاده می شود. به هرحال مدلهای بررسی توصیف شده در این مقاله برای استفاده اشخاص MR تنظیم شده است، در آخر نیز چهار اختلالات تشخیصی موثر بر تشخیص ها ی پرستاری آدرس داده خواهند شد.


ادامه مطلب

طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ یکشنبه 14 تیر 1388 ] [ 08:23 ق.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

عامل بیش فعالی، تاخیر تکاملی در مغز کودکان است 

طبق آخرین اطلاعات به دست آمده؛ تاخیر تکامل در مغز کودکان عامل بیش فعالی در آنهاست که 85 درصد آن در 12 سالگی و 5 درصد آن در بزرگسالی جبران می‌شود

دکتر « شکوفه رادفر » فوق تخصص اعصاب و روان کودکان و نوجوانان در گفت وگو با ایسنا، گفت: کودکان بیش فعال، بسیار لجباز، کم تمرکز و ناآرام بوده و نوبت را رعایت نمی‌کنند، به محرک‌ها مثل سر و صدا و بو بسیار حساسند، زیاد صحبت می‌كنند، تکالیفشان را به درستی انجام نمی‌دهند و در نوشتن تکالیف و مشق، اشتباهاتی حاکی از بی توجهی دارند، به راحتی سیر نمی‌شوند و به میزان کافی نمی‌خوابند.

دکتر رادفر افزود: کودکان بیش فعال معمولا ناملایمات و عدم تمرکز خود را بیشتر در این سن که فعالیت‌های آنها نمود بیشتری دارد، بروز می‌دهند.

وی درباره مراقبت و توجه بیشتر به این کودکان توصیه کرد: کودکان بیش فعال باید در کلاس، ردیف اول نشسته تا معلم توجه بیشتری به آنها داشته باشد. همچنین به این کودکان باید تکالیف کوتاهی (2 تا 3 سوال) داده شود. از سوی دیگر، باید به کودکان بیش فعال تاکید شود تا قبل از تعطیل شدن مدرسه وسایلشان را در کیفشان قرار دهند؛ زیرا که بی‌دقتی آنها باعث جاگذاشتن ابزار و وسایلشان نیز می‌شود.

وی در ادامه به مادران این کودکان توصیه کرد: باید در منزل به کودک بیش فعال خود تمریناتی همچون چه کسی زمان بیشتری آرام می‌نشیند و این كه در موقع نوشتن مشق در منزل مادر یک ربع انجام دادن مشق و بعد از آن پنج دقیقه استراحت را برای کودک مقرر کند و در زمان بروز ناملایمات وبی قراری‌های او تنبیه مناسب صورت گیرد اما از تنبیه و امر و نهی مستقیم پرهیز شود.

دکتر رادفر در خصوص علل به وجود آمدن بیش فعالی در کودکان گفت: عوامل ژنتیکی، روانی اجتماعی، ایجاد محدودیت‌، حوادث پراسترس و نقص مزاج را می‌توان از عوامل ایجاد این مشکل در کودکان برشمرد.

وی هشدار داد: چنانچه این کودکان درمان نشوند در بزرگسالی به دلیل این که همیشه در معرض تنبیه بوده‌اند، دچار مشکلات افسردگی و افت تحصیلی می‌شوند.




طبقه بندی: کودکان با اختلالات رفتاری،
[ یکشنبه 14 تیر 1388 ] [ 08:20 ق.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

تعداد کل صفحات : 2 :: 1 2

درباره وبلاگ

خواهشمند است مطالب ،مقالات تحقیقات و ... خود را در خصوص روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی را در قالبword2003 به نشانیhsh.1357@yahoo.com ارسال تا با نام خود در وبلاگ قرار گیرد.
با تشكر
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

.



قالب میهن بلاگ

download

قالب بلاگفا

قالب بلاگ اسکای

قالب پرشین بلاگ

اخلاق اسلامی

قالب وبلاگ