تبلیغات
آموزش و روان شناسی کودکان استثنایی

آموزش و روان شناسی کودکان استثنایی

نارساخوانی


نارساخوانی یك ناتوانی در خواندن است كه با مشكلاتی در زبان نوشتاری علیرغم آموزش قراردادی و هوش مناسب، فرصتهای اجتماعی و فرهنگی مناسب مشخص می شود. مشكلات ممكن است در خواندن، دیكته و نوشتن آشكار شود.


ویژگیهای كودكان دارای اختلال خواندن

1- بیشتر این كودكان پسر هستند تعداد پسران چهار برابر تعداد دختران است.

2- دركلاسهای درس غالباً مشكلات رفتاری دارند.

3- دامنه توجهشان كوتاه است.

4- در تمركز مشكل دارند.

5- اغلب مسایل هیجانی دارند.

6- كلمه به كلمه می خوانند.

7- حافظه دیداری و شنیداریشان ضعیف است.

8- فاقد تمیز و تشخیص كافی شنیداری هستند.

9- در مدرسه سازگاری شخصی مناسب ندارند.

10- رشد اجتماعی كافی ندارد.


سنجش و تشخیص

متن های انتخابی توسط دانش آموز خوانده شود و درصد میزان بازشناسی لغات در متن و همچنین درك و فهم متن مشخص شود می توان قرار گذاشت كه در یك متن صدكلمه ای تعداد خطاها را جمع كنیم عدد به دست آمده درصد مشكل را مشخص خواهد كرد. خطاهای خواندن را به نسبت تعداد كل كلمه ها درصدیابی می كنیم به عنوان مثال ناتوانی در بازشناسی كلمه، ناتوانی در ارزش بیانی كلمه، ناتوانی در ارزش بیانی كلمه، ناتوانی در عدم فهم معنای جمله و ناتوانی در ادراك شنیداری و امثال آن.


روش اجرا

دانش آموز متن را حضور درمانگر با صدای بلندی می خواند درمانگر ضمن مشاهدات بالینی صدای دانش آموز را ضبط می كند تا در فرصتی دیگر درصد و نوع ناتوانی ها را مشخص كند. این بخش دقیقترین بخش مربوط به كار درمان است زیرا طراحی برنامه درمان بر اساس این تشخیص صورت می گیرد.

پس گاهی لازم است كه درمانگر برای تشخیص دقیق نوع مشكل از دانش آموز بخواهد تا برخی از كلمات متن را دوباره بخواند تا بهتر علت ناتوانی او را تجزیه و تحلیل كند. بنابراین درمانگر فعالانه باید برخورد كند تا به نتایج قابل اطمینان برسد. گاهی لازم است كودك بدون صدا بخواند و سرانجام به پرسشهای مربوط به متن جواب دهد تا میزان درك او سنجیده شود.

مثال:

طبق انجام آزمونهای خواندن مشخص شد كه دانش آموز مشكلات زیر را داراست:

1- اشكال در تلفظ حروف

2- حذف برخی از صداها. كردند ß كدند.

3- اشكال در تشخیص تلفظ نسبتاً نزدیك برخی حروف تلفظ م با ن

4- اشكال در بخش كردن كلمه ها

5- اشكال در صداكشی كلمه های یك بخشی و چندبخشی

6- اشكال در تركیب صداها و ساختن كلمه: م ر د ß مرد.


درك درست و تلفظ درست صداها

برای اینكه كودك صداها را درست درك و تلفظ كند باید تمرینهای مختلفی را انجام داد ابتدا آزمونی كوتاه كه از تمام صداها در ابتدای كلمه –انتهای كلمه و میان به عمل می آوریم و بعد میزان مشكلات مربوط به صداها را یادداشت می كنیم:

- صداهایی كه برای تلفظ آن در ابتدای كلمه مشكل دارد.

- صداهایی كه برای تلفظ آن در وسط كلمه مشكل دارد.

- صداهایی كه به شنیدن آنها حساس نیست.

-گنجایش حافظه شنیداری: (اگر نتوانست كلماتی را كه گفته ایم بیان كند علامت – می گذاریم و اگر توانست علامت + می گذاریم.)

- گنجایش توالی شنیداری: (كلمات را به ترتیبی كه ما گفته ایم بیان كنند) اگر بیان كرد + در غیر این صورت – می گذاریم.

- تمرینهای مربوط به درك درست صداها و تلفظ درست صداها: برای اینكه كودك صداها را درست درك و تلفظ كند تمرینهایی برای ترمیم حساسیت شنوایی می توان انجام داد.

- استفاده از وسایل صداساز

- صدای حیوانات را برای او پخش می كنیم و به آنها گوش دهد و صدای هر كدام را تشخیص دهد نام ببرید.

- صداهای مختلف مثل گریه، خنده، سرفه، باران، برخورد توپ به زمین و... را در یك نوار ضبط كرده و از دانش آموز می خواهیم به آنها گوش داده و صدای هركدام را تشخیص دهد.

- استفاده از قوطیهای پلاستیكی و ریختن حبوبات در هر كدام و تشخیص آنها با توجه به صدایی كه ایجاد می كنند.

- توصیه به خانواده كه با او آهسته سخنی بگویند و موقع گفتن دیكته فقط یكبار جمله را بگویند.

بعد از انجام این تمرینات صداهایی را كه دانش آموز در درك یا تلفظ آن اشكال دارد شناسایی كرده و تعدادی واژه انتخاب می كنیم كه دربرگیرنده همان صداها باشد این واژه ها باید سه گروه باشند، گروهی كه صدا در اول كلمه و گروهی صدا در و گروهی صدا در آخر كلمه قرار گیرد.

این واژه ها را در نوار ضبط كرده از كودك می خواهیم به آنها گوش دهد و واژه ها را تكرار كند و یا خودمان واژه ها را تلفظ كنیم و از كودك بخواهیم كه آنها را تكرار كند. برای نمونه واژه های مربوط به صدای چ ارائه می شود.

چای                         پرچم                        پچ پچ

چنار                         مورچه                     سویچ

چانه                         بیچاره                      ماچ

...                             ...                             ...

1- صدایی كه می خواهیم به كودك آموزش بدهیم صدای چ است. ابتدا به كودك می گوییم كه من كلماتی را برای تو می خوانم خوب گوش كن و هرگاه به واژه ی برخورد كردی كه حرف چ داشت به من علامت بده (در مورد علامت خودمان با كودك قراردادی می بندیم. مثلاً در این جا به او می گویم كه هر موقع به این حرف حرف رسیدی دست راستت را بالا ببر).

مثلاً می گوییم: فرش- خاك- چادر- زیبا- چنار- قوری- گچ

2- كلمات بی معنی را تلفظ می كنیم. هر موقع به صدای مورد نظر رسیدی علامت بده.

مو- پو- زو- چو- دا- مر- چر

3- وسیله ی در دستمان می گیریم و نام آن را غلط تلفظ می كنیم و از كودك می خواهیم اشتباه ما را تصحیح كند. مثلاً چسب را دست می گیریم و می گویم اسب و یا چادُر را می گوییم مادُر.

4- كلماتی را حفظ می كنیم و از كودك می خواهیم تكرار كند.

5- كلماتی را ناقص تلفظ می كنیم و از كودك می خواهیم بقیه اش را بگوید مثلاً می گوئیم (چا) او باید بگوید نه، در، قو.

6- صداهای یك كلمه را با فاصله می گوییم آنگاه كودك آن را كامل كند. مثلاً: آ- لو- چه او بگوید آلوچه.

7- از كودك می خواهیم كه او صداهای كلمه را با فاصله بگوید و ما كلمه كامل را بگوییم.

8- تصاویری تهیه می كنیم كه صداهای آخر آنها یكسان باشد از كودك می خواهیم پس از نام بردن هر كلمه صدای آخر را تكرار كند. مثل: برنج- گنج- كاج، مچ- پارچ- كوچ

9- تصاویری تهیه می كنیم كه صدای اول نام آنها یكسان باشد از كودك می خواهیم ضمن نام بردن كلمات صدای اول آنها را تكرار كند. مثل: گوش- گوسفند- گندم، چنار- چمدان- چادر

10- چند تصویر به كودك نشان می دهیم كه در تلفظ نام آنها دو كلمه وجود داشته باشد كه صدای اولشان مشابه است و از كودك می خواهیم آن دو كلمه را پیدا كند.

نهنگ- چنگال- گل- چوب- قندان

11- چند تصویر به كودك نشان می دهیم كه در این گروه از كلمات دو كلمه وجود داشته باشد كه صدای آخرشان مشابه است و از كودك می خواهیم آن دو كلمه را پیدا كند.

سویچ- ارگ- گچ- سطل

12- بعد از تمرینات تصاویر، تمرینهای شفاهی را شروع می كنیم از تصویر استفاده نمی كنیم فقط به طور شفاهی كلمات را بیان می كنیم تمام تمرینات بالا را به صورت شفاهی انجام می دهیم.

13- تعدادی تصویر به كودك نشان می دهیم و از او می خواهیم داستانش را برای ما نقل كند. دانش آموز را تشویق می كنیم كه در نقل داستان واژه ها را درست تلفظ كند.

14- حروف الفبا را به او نشان می دهیم و او باید آنها را تلفظ كند این كار تا جایی ادامه یابد كه مطمئن شویم حروف را به خوبی می شناسد.

15- حروف الفبا را روی كاغذ یا تابلو نوشته و به شكل نامنظم حروف را تلفظ می كنیم و دانش آموز آنها را نشان دهد.

16- هر كدام از حروف را روی كارت مقوایی نوشته و هربار از بین آنها چند حرف را به كودك می دهیم و او باید با حروف كلمه بسازد. مثلاً حروف ر-ا-ز. كه می تواند واژه های زار-راز را بسازد.

17- درمانگر چند صدا را تلفظ می كند و دانش آموز باید با تركیب آنها یك كلمه بسازد. مثلاً: ش ا د ß شاد

18- تقلید صدای حیوانات مختلف توسط دانش آموزان می تواند برای فهم صداها بسیار مفید باشد.

19- تقلید راه رفتن حیوانات، مثل اردك، خرگوش، گربه و... می تواند تعادل حركتی ایجاد كند.

20- چند كلمه را درمانگر با صدای رسا می خواند. دانش آموز باید پس از شنیدن هر كلمه آن را تكرار كند و سپس بگوید كه با كدام صدا شروع می شود: جارو- تور- پدر- گچ- كار- صندوق- لامپ.

21- چند كلمه را درمانگر با صدای رسا می خواند. دانش آموز پس از شنیدن هر كلمه باید صدای آخر كلمه را بگوید: مربا- حمید- برق- پوچ- رازی- برنج

22- درمانگر چند كلمه را می خواند. دانش آموز باید صدای وسط كلمه را بگوید.

میخ- زیر- كلم- آجر- نقد

23- دانش آموز در یك نقطه می ایستد و چشمانش را با دستمال می بندد آنگاه مربی به طور دایره وار دور او حركت می كند و كلمه ای را تلفظ می كند. دانش آموز باید جهت صدا را تشخیص دهد.

24- پس از موفقیت در تمرینهای قبلی، بخش كردن و صداكشی باید انجام گیرد.

راهنمایی های به خانواده ها در جهت بهبود مشكلات كودكان نارساخوان:

- كودك خود را با كودكان دیگر مقایسه نكرده و او را مورد سرزنش قرار ندهید.

- به كودك با توانایی های دیگری كه دارد اعتماد به نفس بخشید تا احساس ارزشمندی كند.

- زمانی را برای آموزش انتخاب كنید كه فرزند احساس آرامش كند.

- هرگاه یك جلسة آموزشی با فرزندانتان داشتید سعی كنید آن را با فعالیتی به اتمام برسانید كه فرزند شما در آن مهارت دارد و از آن لذت می برد.

- به كودك در تصحیح اشتباهات و خطاهایش كمك كنید.

- باید آگاه باشید كه بسیاری از كودكان معانی لغات را در داستان نمی دانند لذا باید مكث كنید و معانی را برای كودك بگویید.

- كودكتان را به كتابخانه ببرید و آنها را تشویق كنید كه كتابهای مورد علاقه شان را انتخاب كنند.

- با هم تلویزیون تماشا كنید و درباره آنچه كردید، بحث كنید.

- تلاش كودك را تحسین كنید به خاطر داشته باشید كه چقدر سخت است كه او مجبور است سعی كند كه در خواندن و نوشتن موفق شود.

راهنمایی هایی به آموزگاران در جهت كمك به دانش آموزان نارساخوان:

- از تصاویر و كتابهای حافظه استفاده كنید.

- از الفبای چوبی برای آموزش استفاده كنید (از كودك بخواهید چشمهایش را ببندد تا شكل آنها را احساس كند)

- درباره حروف صحبت كنید و داستانهایی در مورد حروف بسازید.

- او را در جلوی كلاس بنشانید تا بتوانید به او كمك كنید.

- او را با دانش آموزان دیگر مقایسه نكنید.

- به نحوه مداد دست گرفتن كودك توجه كنید و او را در صحیح گرفتن مداد یاری كنید.

- از او نخواهید كه در جمع با صدای بلند نخواند.

- برای تلفظ صحیح لغات به كودك كمك كنید.

 

 

 




طبقه بندی: کودکان با نارساییهای ویژه یادگیری،
[ سه شنبه 9 شهریور 1389 ] [ 09:59 ق.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

ویژگی های کودک استثنایی

کودک استثنایی را می توان به عنوان فردی تلقی کرد که به طریقی از گروه بهنجار متفاوت است با توجه به تعریف فوق تعداد زیادی از کودکان استثنایی خواهند بود .

از نظر آموزشی ، کودکی استثنایی در نظر گرفته می شود که نیازمند برنامه آموزشی ویژه باشد .

حال جهت آشنایی با این دسته از کودکان به گروه ها و طبقه بندی کودکان استثنایی می پردازیم .

  گروه های کودکان استثنایی

1- تفاوت های هوشی : شامل کودکانی می شود که از نظر هوشی برترند و (کودکان سرآمد ) و یا کودکانی که در یادگیری کند پیش می روند (کودکان کم توان ذهنی )

2- تفاوت های ارتباطی : شامل کودکانی است که در زبان و گفتار دارای نقص هستند و کودکان دارای ناتوانی های یادگیری

3- تفاوت های حسی : کودکانی که دارای نقایص بینایی یا شنیداری هستند .

4- تفاوت های رفتاری : کودکانی با آشفتگی هیجانی یا سازش نایافته اجتماعی را شامل می شود .

5- تفاوت های جسمانی : مشتمل بر ناتوانی های غیر حسی که بر کودکانی که از نظر بدنی و حرکتی دارای معلولیت هستند دلالت می کند .

6- معلولیت های شدید و چندگانه (چند معلولیتی ) : شامل کودکانی با نقایص مرکب (فلج مغزی و عقب ماندگی ذهنی یا نابینا و ناشنوا یا ... )

تعریف ناتوانی یادگیری ( اختلالات یادگیری )

ناتوانی یادگیری به معنای وجود اختلال در یک یا چند فرایند روان شناختی پایه بوده که به فهم یا استفاده از زبان نوشتاری و یا گفتاری مربوط می شود و می تواند به شکل عدم توانایی کامل در گوش کردن ، فکر کردن ، صحبت کردن ، خواندن ، نوشتن و هجی کردن یا انجام محاسبات ریاضی ظاهر شود . این اصطلاح شرایطی چون معلولیت های ادراکی ، آسیب دیدگی مغزی ، نقص جزئی در کارکرد مغز ، نارساخوانی و آفازی رشدی را در بر می گیرد . از سوی دیگر اصطلاح یادشده آن عده را که به واسطه معلولیت های دیداری ، شنیداری یا حرکتی ، همچنین عقب ماندگی ذهنی یا محرومیت های محیطی ، فرهنگی و اقتصادی به مشکلات یادگیری دچار شده اند را شامل نمی شود .

انواع ناتوانی های یادگیری

کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری ممکن است در یک یا چند مورد از زمینه های زیر دچار مشکل باشند : اختلال در زبان گفتاری ، اختلال در زبان نوشتاری ، اختلال خواندن و اختلال در حساب . به عبارتی ممکن است کودکی در همة زمینه های فوق به جز یک زمینه عملکرد خوب و مناسبی داشته باشد. شمار دانش آموزان دارای اختلال یادگیری بین 4 تا 12 درصد تخمین زده شده است .

در یک گروه بندی کودکان دارای ناتوانی یادگیری به ناتوانی یادگیری تحصیلی و ناتوانی یادگیری تحولی طبقه بندی می شوند . الف) ناتوانی یادگیری تحصیلی شامل اختلال در خواندن نارسانویسی و اختلال در ریاضی می باشد .

ب) ناتوانی یادگیری تحولی که عبارتند از اختلالات حافظه ، ادراک ، دقت و توجه ، زبان شفاهی ، تفکر و ... .

 ویژگی های کودکان مبتلا به ناتوانی های یادگیری

1- شباهتهای این کودکان با کودکان عادی بسیار بیشتر از میزان تفاوتهای آن ها با این کودکان است ، بنابراین در بررسی ویژگی های کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری باید به دنبال توصیف برخی از ویژگی های خاص بود .

2- مبتلایان به ناتوانی یادگیری معمولاً در زمینه ای دچار مسأله و مشکل هستند که این مشکل در یادگیری تحصیلی جلوه می کند . ریاضیات ، خواندن ، بیان نوشتاری و ... زمینه هایی هستند که به عنوان محمل ظهور ناتوانی یادگیری تلقی می گردند .

3- ناتوانی در تغییر وضع موجود علی رغم تلاش و ارادة او نیز به شکل گیری تصویر منفی از خود منجر می گردد و تنها با ارائه یک سیستم خدمات مشاوره ای سازمان یافته می توانیم بهداشت روانی چنین کودکانی را حفظ کنیم و از بروز عواقب بعدی جلوگیری نماییم .

4- بهترین راه توصیف این کودکان توصیف ویژگی های خاص این کودکان است

الف) ناتوانی در خواندن از رایج ترین زمینه اختلالات یادگیری است و می تواند ناشی از عادت خواندن ، بازشناسی کلمه یا درک ، بازگویی و تولید سمبل های نوشتاری به آوایی و ... باشد .

ب) ناتوانی در یادگیری ریاضیات می تواند ناشی از عدم توانایی در تمیز اشیاء از جهت اندازه ، دسته بندی کردن آنها ، درک علایم ریاضی و .... باشد .

ج) مشکل مربوط به زبان می تواند به طور عمده مربوط به درک زبان و بیان آن باشد .

5- اختلال ادراکی زمینه دیگری است که باید به آن اشاره کرد و در زمینه های ادراک بینایی ، شنوایی ، لامسه ، بویایی و ... ظهور می کند .

6- اختلال حرکتی از دیگر ویژگی های این کودکان است که در زمینه های عدم هماهنگی عصب عضلانی ، فعالیت بیش از اندازه ، فعالیت کمتر از میزان طبیعی ، نبود کنترل عضلانی و ... بروز می کند .

7- کودکان مبتلا به ناتوانی های یادگیری در روابط اجتماعی خود دچار مشکل هستند .

8- اغلب این کودکان در فرایندهای حافظه ، دقت و توجه دارای نقایصی می باشند .

9- ویژگی کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری فراگیر نیست و گروه های کوچکتری را در بر می گیرد که ممکن است تنها بخشی از این ویژگی ها را داشته باشند .

علل بروز اختلالات یادگیری

علل بروز اختلالات یادگیری نسبتاً مبهم هستند ، با این حال در پژوهش های مختلف تأثیر عوامل زیر در بروز این اختلالات ذکر شده اند هر چند همواره تأثیر متقابل عوامل مورد نظر بوده است .

الف) عوامل فیزیولوژیک :

بسیاری از متخصصان بر این باورند که علل اساسی و عمده اختلالات یادگیری آسیب دیدگی مغزی شدید یا جزئی و صدمه وارده به دستگاه عصبی مرکزی می باشد .

ب) عوامل ژنتیکی

شواهدی در دست است که نشان می دهد اختلالات یادگیری احتمالاً در برخی خانواده ها بیش از دیگران دیده می شود . مطالعات انجام شده بر روی دوقلوها به گونه ای حاکی از نشانه های عمل ژنتیکی است . از جمله این مطالعات می توان به یافته های " واکر " ، "کول " و " ولف"  اشاره کرد که به پیوند اختلالات یادگیری با الگوهای خانوادگی پی برده اند .

ج) عوامل بیوشیمیایی

گفته شده است که اختلالات گوناگون متابولیکی در حکم عواملی هستند که موجب اختلالات یادگیری می شوند . برخی از عوامل بیوشیمیایی که در ارتباط با اختلالات یادگیری از آنها نام برده است عبارتند از : هایپوگلیسمی ، عدم توازن استیل کولین و کم کاری تیروئید

عوامل آموزشی

به اعتقاد برخی متخصصان تدریس ناکافی و ناصحیح می تواند در بسیاری از اختلالات یادگیری عامل به حساب بیاید . به نظر می رسد که شماری از کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری هرگز تحت آموزش کافی و مناسب قرار نگرفته اند .

روش های بازپروری و آموزشی کودکان با نارسایی های ویژه در یادگیری

1- روش ادراکی حرکتی : طرفداران این روش (کپارت ، گتمن ، برچ ) معتقدند که یادگیری حرکتی مبدأ یادگیری است و فرایندهای ذهنی پس از رشد متناسب سیستم حرکتی و سیستم ادراکی و همچنین پیوندهای ارتباطی میان یادگیری حرکتی و ادراکی به وجود می آید . کپارت  یکی از مشهورترین پیشتازان در این روش اعتقاد دارد که یادگیری های حرکتی بر هوش و تحصیلات مؤثر است .

وی یادآور می شود که پیش نیاز تمامی رفتارها اساساً حرکتی است .

کپارت معتقد است که رشد ذهنی کودک با  کنترل حرکات شروع می شود و مراحلی چون کشف منظم ، ادراک مسائل ، تکمیل و ترکیب دریافتهای حسی و در پایان تشکیل مفاهیم را طی می کند . او می گوید هر مرحله از مرحله پیشین کامل تر و پیچیده تر است و کودکان عادی این مراحل را به سادگی و با ترتیب درست طی می کنند . اما در مورد دانش آموزان با نارسایی های ویژه ممکن است در مراحل رشد انقطاعی رخ دهد . برنامه ریزی آموزشی روانی برای بازسازی روند رشد کودک با نارسایی های ویژه در یادگیری بر اساس نتایج آزمون هایی چون آزمون ادراکی حرکتی کپارت ، آزمون ادراک بینایی فراستیگ ، آزمون توانایی زبانی روانی ایلینوی و آزمون تشخیص شنیداری وپمن صورت می پذیرد .

 

2- روش چند حسی :

مربیان و متخصصان بسیاری برای ترمیم و تقویت یادگیری های کودکان با نارسایی های یادگیری به استفاده از حواس مختلف این کودکان و تحریک آن ها پرداخته اند . از جمله روش های معروف چند حسی می توان به روش " تعقیب حسی " دکتر فرنالد اشاره کردکه در آن توازن و تعادل برای استفاده از مسیر بینایی ، شنوایی و حس لامسه به صورت همزمان مد نظر بوده است . علت نامگذاری آن تعقیب با انگشتان به حواس بینایی و شنوایی برای یادگیری اضافه می گردد .

3- روش سازماندهی مجدد اعصاب مرکزی

این روش توسط دلاکاتو برای ترمیم و اصلاح نارسایی های کودکان با نارسایی های یادگیری پیشنهاد شده است . وی معتقد است با این روش که مبتنی بر شناخت و سپس اصلاح فعالیت های حاصل از مغز و اعصاب می باشد می توان مشکل کودکان با نارسایی های یادگیری را که اغلب از نامنظمی سیستم اعصاب مرکزی ناشی می شود ، مرتفع ساخت .

رشد سیستم عصبی در افراد طبیعی که به تدریج ادامه می یابد ، دارای نظم قابل پیش بینی است . در انسان ، این رشد از مراحل پایین که از مشخصات حیوانات پست تر است شروع می شود و تا مراحل بالاتر که صرفاً مختص انسان است ادامه می یابد . اگر به دلایلی ، مرحله ای از مراحل پیچیده رشد سیستم عصبی دچار وقفه شود ، این تأخیر در مراحل بعدی رشد عصبی با فقدان فعالیت در مرحله رشد نیافته مشخص می گردد و ممکن است به صورتهایی همچون تأخیر در تکلم ، لکنت زبان ، نارساخوانی و ... بروز نماید . روش های ترمیمی دلاکاتو شامل تمرینات مختلف با تأکید برخزیدن ، چهار دست و پا رفتن ، حرکات تقاطعی دست و پا می باشد . وی معتقد است با برقراری نظم مجدد در سیستم اعصاب مرکزی و جبران مرحله رشد نیافته در آن ، علائم مرضی نارسایی های ویژه در یادگیری نیز از میان می رود  و یادگیری فرایند طبیعی خود را باز می یابد .

4- روش تغییر رفتار

باید بخاطر داشت که روش های تغییر رفتار ، بیشتر برای کسانی بکار گرفته می شود که مشکل اساسی آنان نابهنجاری های رفتاری است اما در بسیاری از موارد نارسایی های یادگیری ، تکنیک ها و روش هایی از تغییر رفتار چون " شرطی شدن فعال "، "بازی نقش ها " ، " الگوهای رفتاری " و " اقتصاد امتیازی " را نیز می توان در پیوند یا همراه روش های ویژه آموزشی و تربیتی به کار برد .

مرکز آموزش و توانبخشی مشکلات یادگیری

به مرکزی اطلاق می شود که در آن دانش آموزان با مشکلات ویژه یادگیری در کنار تحصیل در مدارس عادی برای رفع مشکلات خاص یادگیری از خدمات ویژه پاره وقت بهره مند می شوند . این مرکز در هر استان زیر نظر مدیریت آموزش و پرورش استثنایی به فعالیت می پردازند .

دانش آموز دیرآموز (مرزی ) و تفاوت این دانش آموزان با کودکان ناتوان در یادگیری

دانش آموزان دیرآموز برخلاف دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری که از هوش عادی یا بالاتر از عادی برخوردارند دارای هوش متوسط پایین تا مرزی می باشند . بدین ترتیب نمره هوش دانش آموز دارای اختلال یادگیری 85 یا بالاتر از آن می باشد . در صورتی که نمره هوشی دانش آموز دیرآموز بین 70 تا 85 می باشد . علاوه بر نمره هوشی دانش آموزان دیرآموز دارای کنش های شناختی پایین و ضعف در کلیه دروس نسبت به دانش آموزان هم سن و سال خود می باشد در حالی که دانش آموزان ناتوان در یادگیری دارای کنش های شناختی متوسط یا بالاتر بوده و معمولاً در یک یا دو درس دارای مشکل می باشند .

ویژگی های کودکان دیرآموز در مدارس :

1- این دانش آموزان در کلاس معمولاً در تمامی دروس نمرات ضعیفی کسب می کنند .

2- برخی از این دانش آموزان در یک یا چند پایه از تحصیلات مردود می شوند .

3- اغلب این دانش آموزان دارای توجه و تمرکز پایینی می باشند و خیلی زود دچار حواسپرتی می شوند . معمولاً مدت توجه این دانش آموزان به درس نیز کوتاه می باشد .

4- معمولاً این دسته از دانش آموزان در پاسخ دهی به سؤالات دارای تأخیر و کندی می باشند .

5- این دانش آموزان معمولاً گرایش به انجام فعالیت هایی دارند که عینی و ابتدایی هستند.

6- معمولاً این دسته از دانش آموزان بیش فعال و تکانشی هستند و در مقابل ناملایمات تحمل کمی دارند .

7- از دیگر ویژگی های این کودکان اعتماد به نفس پایین و ترس می باشد .

8- نوسانات خلقی نیز از دیگر ویژگی های این دانش آموزان است و معمولاً خلق غیر قابل پیش بینی دارند .

توصیه های آموزشی برای کودکان دیرآموز

لازم به یادآوری است که کودکان دیرآموز معمولاً در کنار دانش آموزان عادی و در مدارس عادی ادامه تحصیل می دهند . جهت بهبود وضعیت تحصیلی این دانش آموزان توصیه هایی شده است که به مهمترین آن ها اشاره می کنیم :

1- هیچ گاه نگذارید که کودک شکست بخورد .

2- با ارائه بازخورد مناسب او را از درستی پاسخ آگاه کنید .

3- پاسخ های صحیح را سریع تقویت کنید .

4- سطح مناسب کودک را بدست آورید .

5- از آموزش قدم به قدم (از ساده به مشکل ) بهره گیرید .

6- امکان تکرار و تمرین را برای تثبیت یادگیری فراهم آورید .

7- بین دفعات تکرار یک موضوع فاصله قرار دهید .

8- با ارائه محرک در ابتدای آموزش به یادگیری کمک کنید .

9- تجربیات موفقیت آمیز را فراهم آورید .

10- کودک را در فعالیت ها شرکت دهید .

11- به علایق کودک توجه کنید .

12- تفاوتهای فردی را مورد توجه قرار دهید .

13- از تشویق بیشتر استفاده کنید .

14- مدت زمان آموزش باید کوتاه و تعداد دفعات آن باید زیاد باشد .

15- وظایف یادگیری را با اشیاء و موقعیت های زندگی مرتبط کنید .

16- خانواده باید بطور مؤثر همکاری کند و معلم از این همکاری استقبال کند .

17- کلاس های این کودکان باید دارای دانش آموزان کمتری باشد .

18- به شخصیت کودک احترام بگذارید و از خشونت بپرهیزید .

19- به کودک اجازه دهید اشتباهات خود را اصلاح کند .

20- از اعمال و بازده کار ارزشیابی مستمر داشته باشید .

21- در آموزش به کودکان صبور باشید .

22- هرگز این کودکان را با دیگران مقایسه نکنید .

23- فعالیت های حرکتی (ورزش ) را مورد توجه قرار دهید .

 

 

 




طبقه بندی: کودکان با نارساییهای ویژه یادگیری،
[ شنبه 5 تیر 1389 ] [ 03:52 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

کودکان با اختلالات یادگیری

 تعریف و ویژگیهای کودکان با اختلالات ویژه یادگیری

این کودکان ” در یک  یا تعدادی  از  فرایندهای اساسی  یادگیری: فهم  مطالب ،  کاربرد   زبان گفتاری یا نوشتاری دچارمشکل اند.این اشکالات ممکن است درکودکان به صورت های گوناگون مانند:دشواری درگوش دادن،فکرکردن،؛صحبت کردن،خواندن،نوشتن،هجی کردن،حساب کردن ظاهر شود .

ویژگیها

1- بهره مندی ازهوش تقریبا“ متوسط یا بالاتر

2- سالم بودن از نظر حواس مختلف

3- برخورداری ازامکانات محیطی و آموزشی

4- نداشتن نابهنجاری های شدید رفتاری

5- پیشرفت آموزشی به طورقابل ملاحظه ای کمتراز بهره هوشی ، سن  و  امکانات  آموزشی  که  از  آن برخوردارند.

علل شکست این کودکان در امریادگیری

الف- فقدان انگیزش کافی

ب- فقدان توجه ودقت لازم

ج- دقت بیش از اندازه به جزئی از کل

د- فقدان هماهنگی لازم درحرکات

ه- جنب و جوش بیش ازحد

درصد شیوع

میزان برآورد شیوع آن از1تا30 درنوسان است .

  طبقه بندی کودکان با اختلالات  ویژه  یادگیری

1- کودکان با دشواری هایی درخواندن و هجی کردن

از اساسی ترین مشکلات این کودکان است .در واقع خواندن ادامه فرایندرشدتکلم وزبان است .

تاخیردررشد سیستم عصبی مرکزی یا آسیبهای مغزی به عنوان علت عدم توانایی  در خواندن می باشد .

دیس لکسی یا نارساخوانی اصطلاحی است که برای کودکانی که علی رغم هوش طبیعی قادر  به خواندن نیستند.

برخی  ازاین کودکان می توانند  واژه ها  را بخوانند ولی مفهوم آن را نمی فهمند این حالت را هیپرلکسی می نامند.

۲-کودکان  با  دشواری های اساسی در نوشتن واملاء

اصطلاح دیس گرافی  برای  کودکانی که علی رغم هوش طبیعی بسیار بد می نویسند بکار می رود .

علل نارسانویسی و دشواری درنوشتن

1- عدم توجه ودقت

2- ضعف مهارتهای حرکتی

3- اختلال درادراک بینایی حروف وکلمات

4- ضعف حافظه بینایی و شنوایی

5- دشواری درانتقال اطلاعات ازیک کانال حسی به کانال دیگر درپیوندهای حسی

6- انتزاعی بودن مطالب

کودکان با دشواریهای اساسی درریاضیات

اصطلاحی که درمواردشدید این حالت به کارمی رود دیس کالکولی یا اختلال  در محاسبه و کسب  مفاهیم  ریاضی است. مهمترین علل اختلال کودکان درریاضیات

1- فقدان آمادگی ذهنی

2- تدریس ناکافی یا نادرست

3- ضعف حافظه بینایی وشنوایی

4-عملکرد پلیین هوش غیر کلامی

5- اختلال درادراک بینایی و شنوایی

6- اختلال در ادراک فضایی

 




طبقه بندی: کودکان با نارساییهای ویژه یادگیری،
[ سه شنبه 17 فروردین 1389 ] [ 06:36 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]
 ناتوانی های یادگیری و مشكلات در تشخیص و درك بینائی

بیشتر ترجیح می دهند. نگاه های نوزادان نیز تصادفی نیست. نگاه های نوزادان تابع قواعدی است و همین قواعدند كه باعث می شوند نوزادان روی كل تصویر متمركز شوند تا جزئیاتش. الگوهای نگاه كردن اطفال تا 8 هفتگی یا كمی بیشتر شبیه الگوی نگاه كردن بزرگسالان می شود و علاوه بر خطوط اصلی تصاویر به درون آن ها نیز توجه و دقت می كنند.
ترجیح دادن صورت ها
.
برخی از بررسی ها نشان می دهند كه نوزادان صورت های عادی را بیش از صورت های مغشوش تا توخالی دنبال می كنند. اما نتایج بررسی هایی كه از روش های آزمایشی دیگری استفاده كرده اند نشان داد كه تا 2 تا 3 ماهگی خبری از ترجیح چهره ها نیست. برای مثال فانتر (1961) دریافت اطفال 2 تا 3 ماهه چشمان خود را روی صورت ها بیشتر تثبیت می كنند تا روی خال هدف- روزنامه یا صفحه های قرمز- سفید یا زرد
.
اطفال در 2 تا 4 ماهگی نقاشی صورت را به هر نقاشی دیگری ترجیح می دهند
.
آیا اطفال می توانند صورت های متفاوت را تشخیص دهند؟

اطفال از همان روزهای نخست می توانند برخی صورت ها را تشخیص دهند. برخی از محققان مدعی هستند كه نوزادان به صورت مادرشان بیش از صورت غریبه ها نگاه می كنند. عده ای می گویند اطفال 2 ماهه صورت مادرشان را از صورت زنان غریبه تشخیص می دهند. اما این تشخیص و بازشناسی در 3 ماهگی حالت دوام به خود می گیرد. اختلاف در نتایج تحقیقات می تواند معلول روش های متفاوت آزمایش اطفال خردسال باشد. همچنین اطفال برخی از صورت ها را به صورت های دیگر ترجیح می دهند. اطفال 2 ماهه و 12 ماهه به صورت های جذاب بیش از صورت های غیر جذاب خیره می شوند
.


رنگ بینی

نوزادان با این كه برخی از رنگها را می بینند ولی قوه رنگ بینی آنها بسیار محدود است. دلیل به دست آمدن نتایج متفاوت در آزمایش ها نیز استفاده از روش های متفاوت است. نوزادان یك روزه می توانند فرق محرك سفید و سایه های زرد-سبز را بفهمند. اطفال چهار روزه فرق قرمز و سبز را می فهمند و اطفال سه روزه محرك های رنگی را به محرك های غیررنگی ترجیح می دهند. اندازه محرك نیز مهم است چون در شرایط آزمایشی نوزادان تفاوت رنگ مستطیل 2 سانتی متری را می فهمند ولی تفاوت رنگ مستطیلهای كوچكتر را درك نمی كنند. نوزادان در برخی نواحی طیف رنگها واكنشی در برابر رنگ نشان نمی دهند. اما تا 2 ماهگی قوه تمیز رنگ اطفال بسیار بهبود می یابد. البته معلوم نیست آیا نوزادان رنگ ها را با همان كیفیت بزرگسالان می بینند یا خیر. ولی اطفال 4 ماهه همان رنگ هایی را ترجیح می دهند كه بزرگسالان ترجیح می دهند و به آبی و قرمز بیش از زرد خیره می شوند
.


ادراك فضا و عمق

آیا دنیای بچه های خردسال دوبعدی است یا سه بعدی؟
گیبسون و واك برای آزمودن ادراك عمق اطفال آزمایش استادانه ای ترتیب دادند. آنها سكویی درست كردند كه تقریبا یك متروبیست سانتی متر ارتفاع داشت و اطفال را روی آن می گذاشتند. سكوی مزبور دو بخش شیشه ای داشت. بخش اول شطرنجی بود و بخش دیگر یك سره شیشه ای. در زیر بخش كاملاً شیشه ای یك بخش شطرنجی دیگر وجود داشت كه باعث می شد آن قسمت شبیه پرتگاه شود. این آزمایش كه در آن به اصطلاح از پرتگاه دیداری استفاده شده بود نشان می داد كه اطفال 6 ماهه یا بزرگتر حتی وقتی مادرشان از آنها می خواهد نیز از بخش امن به بخش پرتگاه نمی روند
.


اما كودكان خردسال تر چطور؟

آزمایش اطفال كم سن و سال تر با این دستگاه دشوار است چون نمی توانند چهار دست و پا بروند. با این حال وقتی نوزادان دو ماهه را روی بخش پرتگاه مانند و عمیق این دستگاه می گذاریم ضربان قلب آنها آرام است كه نشانگر علاقه مندی آن ها می باشد نه ترسشان. اگرچه اطفال خردسال خیلی زود می توانند عمق را درك كنند ولی ترس از پرتگاه در شش ماهگی یا بعد از آن در آنها ایجاد می شود. این در حالی است كه این ترس در سگ ها – بزها و گربه ها خیلی زودتر ایجاد می شود
.


ردیابی بصری

نوزدان می توانند اشیاء متحرك را به كندی ردیابی كنند. وقتی نوزادان 1 تا 4 روزه در برابر یك نور ثابت نوری كه به شكل مستطیل حركت می كرد قرار می گرفتند در برابر نور متحرك از میزان مك زدن های خود كم می كردند. نوزادان سه روزه با وجود مهارت ناكافی خود مسیر هدف متحرك را دنبال می كردند. حتی در دو ماهگی می توانستند مقصد محرك های بصری را پیش بینی كنند. اگر اطفال را در برابر رایانه ای قرار دهیم كه بطور ثابت تصاویری را در سمت چپ و راست صفحه نشان می دهد با نگاه كردن به جایی كه تصور می كنند تصویر بعدی نمایش داده خواهد شد محل آن را پیش بینی می كنند
.

كودكان LD و مشكلات در تشخیص و درك بینایی

متخصصان بسیاری از پژوهش های خود دریافته اند كه كودكان LD اگرچه از دید كافی یا قدرت بینایی لازم برخوردارند اما مشكلاتی در تشخیص و درك بینایی دارند
.
شناسایی و تصحیح این مشكلات به علت ارتباط مستقیمی كه با موفقیت در توانایی خواندن از روش (نگاه كردن) دارد مورد توجه بسیاری از متخصصان كودكان استثنایی بوده است. وقتی مشكلات تشخیص و درك بینایی شدت پیدا كند (آگنوزی بینایی) نامیده می شود
.


مدل ها و تئوری های دیداری

1- نظریه گتمن
دید حركتی visumotor-theory سال 1965 در مدل گتمن تاكید زیادی بر روی رشد دید داشته است و مفهوم دید در این مدل قابل مقایسه با مفهوم ادراك می باشد
.
دید فرایندی است كه طی آن آدمی فضا و مكان را به عنوان یك كل درك می كند كه این با مفهوم بینایی و حساسیت بصری متفاوت است. در این تعریف دید شامل توانایی است كه انسان با استفاده از آن می تواند جهان و رابطه خود را با آن تفسیر و تعبیر كند
.
دید وسیله ای است كه كارایی حواس را در یادگیری افزایش می دهد. زیرا بیشتر برداشت ما از محیط اطراف از طریق دیدار است
.


تئوری دید حركتی گتمن

گتمن معتقد است چشم ما در هنگام حركت تصاویر بیشتری را نسبت به زمانی كه حركت نمی كنیم از جهان اطراف دریافت می كند. بنابراین معتقد است كودكانی كه در دوران طفولیت در گهواره بزرگ شده اند با كودكانی كه گهواره نداشته اند در سنین بالاتر دو دید مختلف از زندگی خواهند داشت. زیرا كودك به دلیل حركت گهواره زوایای دید بیشتری از محیط خود دارد و از اجسام اطراف خود اطلاعات بیشتری در مغزش جمع آوری نموده است. در نتیجه در مراحل یادگیری با توجه به معلومات قبلی در مغز خود در ایجاد طرحواره های اولیه موفق تر خواهد بود
.
بنابراین بالا و پایین پریدن كودكان- تاب بازی- سرسره بازی- الاكلنگ و سایر وسایل و بازی های حركتی تغییرات مثبتی در كاركرد ادراك دیداری بوجود می آورند
.
دیدن اجسام مختلف مانند: یك مكعب- یك تخم مرغ- یك اتومبیل و... از زوایای مختلف و رسم تصویر این اجسام به اشكال متفاوت در بالا بردن دید حركتی كودك بسیار مؤثر می باشد
.


مشكلات ناشی از ضعف در دید حركتی گتمن

1- ضعف در ادراك بینایی
2- كندی حركات
3- رسم خطوط به صورت بریده بریده
4- ضعف در تجسم فضایی
5- وجود مشكل در روان خوانی و نارسانویسی در دوران دبستان
نحوه رفع این مشكلات
تشخیص نقاط ضعف و سپس طرح بازی و فعالیت هایی كه كودك بتواند جهان را بعنوان یك كل درك نماید و حركات دنیای اطرافش را یكپارچه ببیند
.
مشكلات فردی و اجتماعی ناشی از ضعف دید حركتی

نگرش كودك نسبت به زندگی مقطعی و غیر منسجم می باشد. این افراد مغرور- خود پسند- افسرده- غمگین- ناراضی و ناآرام می شوند
.
مزایای قوت در دید حركتی

احساس رضایت از زندگی
داشتن دید والایی از این عالم و خالق هستی


2- مدل كرك (مدل هنجار- مرجعی
)
كرك و همكارانش برای این كه بتوانند با روشی منظم توانایی و ناتوانی كودك را مشخص كنند، با توجه به تفاوت های درونی كودكان و بر اساس نظریه ارتباط كلاس ((آزگود)) آزمونی را تهیه كردند، كه كودكان 3 تا 10 ساله را از طریق دو كانال ارتباطی اصلی یعنی: ارتباط بینایی حركتی و شنوایی كلامی، می سنجد
.
این آزمون ایلی نویر یا (ITPA) نام دارد. كه 12 خرده آزمون دارد
.
- در این آزمون دو سطح مجسم كننده یك نشانه یا نماد به جای یك شیء یا فكر قرار می گیرد
.
- در سطح اتوماتیك یا خودكار محركهای بینایی و شنیداری تكمیل می گردند. یعنی از دیدن قسمتی از یك محرك به كل آن پی می بریم
.


خرده آزمون های سطح مجسم كننده مربوط به حیطه دیداری
:
1- آزمون دریافت بینایی (به نمادهای بینایی معنی می بخشد و آنها را تجزیه و تحلیل می كند
.)
2- آزمون تداعی بینایی- حركتی (بتواند یكی از 4 تصویری كه تصویر وسط را احاطه كرده و بیشترین ارتباط و شباهت را با تصویر وسط دارد، مشخص كند
.)


خرده آزمون های سطح اتوماتیك یا خودكار مربوط به حیطه دیداری
:
1- آزمون تكمیل بینایی (استنتاج كل از جزء- كودك بتواند با دیدن قسمتی از یك تصویر شكل موردنظر را درك كند و نام آن را بگوید
.)
2- آزمون توالی حافظه بینایی (تصاویر را به ترتیب ببیند- ترتیب آن را به هم بزنیم و او بتواند دوباره به همان ترتیب اولیه مرتب كند
.)


تشخیص مشكلات در حیطه دیداری از طریق آزمون های مختلف امكان پذیر می باشد
.
1- وكسلر

2- بندر گشتالت (آزمونی بصری- حركتی می باشد.) ادراك دیداری
3- فراستیك
4- آزمون دیترویت (DITA)- تضادهای تصویری فراخنای دقت دیداری در اشیا- حافظه طرح و علایم- فراخنای دقت دیداری در حروف
5- كیم كاراد (حافظه دیداری را می سنجد
).
6- ایلی نویز یا
(ITPA).
- آزمون های غیر رسمی: آزمون خواندن- املاء نویسی و ریاضی نیز نقاط ضعف در حیطه دیداری را نشان می دهند
.
آزمون وكسلر و نحوه تشخیص مشكلات در حیطه دیداری
:
از طریق مقیاس های عملی وكسلر كه توانایی یكپارچه كردن محرك های ادراكی و بینایی و شنوایی و...) با پاسخ های حركتی مناسب را می سنجد
.


خرده آزمون

1- تكمیل تصاویر
: PICTURE COMPLETION
دقت دیداری- درك كل و ارتباط آن با اجزای كل- توانایی مفهوم سازی دیداری توانایی تمیز دیداری

نمره بالا: توانایی زیاد در تشخیص اطلاعات دیداری و دارای بینایی خوبی است، این خرده آزمون نسبت به مشكلات دیداری (ادراك پریشی یا آگنوزی دیداری كه همان اشكال در بازشناسی اشیاء است)، حساس است
.
2- تنظیم تصاویر
: Picture arrangement
سازمان دهی دیداری- ادراك نشانه های دیداری

نسبت به اضطراب خیلی حساسß3- طراحی مكعب ها: (block design است
)
تحلیل و تركیب روابط فضایی- هماهنگی دیداری- حركتی

نمره بالا: درك دیداری حركتی و فضایی بالایی دارد. نمره پایین: دشواری در یكپارچگی دیداری
4- الحاق قطعات
: object assembly
سازمان دیداری حركتی- توانایی تمیز شكل بندی های آشنا

نمره بالا: سازمان دیداری برتر
نمره پایین: درهم ریختگی دیداری- حركتی
5- نماد ارقام
: coding
سرعت و هماهنگی دیداری حركتی

نمره بالا: توانایی دیداری حركتی عالی
نمره پایین: استعداد یادگیری تداعی دیداری پایین- كاركرد دیداری- حركتی مختل
6- مازها
: mazes
هماهنگی و سرعت دیداری حركتی

نمره پایین: هماهنگی دیداری- حركتی ضعیف
آزمون فراستیك و نحوه تشخیص مشكلات در حیطه دیداری
:
دكتر مارین فراستیك در سال 1963 برای ارزیابی 5 زمینه ادراك بینایی این آزمون را ساخت
.


خرده آزمون های مورد سنجش عبارتند از
:
1) توانایی هماهنگی حركتی- دیداری

تقویت هماهنگی چشم و دست- رفع نارسانویسی
2) تشخیص شكل از زمینه
:
تشخیص حروف و كلمات از حروف و كلمات اطرافشان- مهم برای خواندن اساس تجزیه و تحلیل و تركیب كلمات- عبارات و پاراگراف ها

3) پایداری یا ثبات شكل
:
توانایی درك و تشخیص هر شكل صرف نظر از نظر اندازه، وضعیت یا رنگ آن را می سنجد –جهت تشخیص كلمات ناآشنا در زمینه ای كه شكل و رنگ و اندازه آن ناآشناست ضروری می باشد
.
مشكلات ناشی از ضعف در این خرده آزمون موجب عدم درك هندسه فضایی –ایجاد مشكلات در خواندن و املاء می گردد
.
4) طرز قرار گرفتن شكل در فضا: (شباهت ها و تفاوت ها
)
برای درك مهارت در تشخیص محل قرار گرفتن نقطه برای هر حرف ضروری می باشد و نیز جزییات حروف نسبتاً مشابه مانند ك و گ- ف و ق و... را به خاطر بیاورد
.
5) درك روابط فضایی
:
مهارت در این زمینه كودك را در تشخیص توالی حروف در یك كلمه یا توالی كلمات در یك جمله یاری می كند و نیز مشكلات وارونه نویسی و یا قرینه نویسی را نیز حل می كند. مشكلات مربوط به یادگیری ریاضیات نیز تا حد زیادی مربوط به مشكل در این آیتم می باشد
.


تشخیص مشكلات در ادراك دیداری از طریق بندر گشتالت
:
1) صرف وقت اضافی برای تكمیل طرح ها

2) ایجاد تكیه گاه برای طرحها با گذاشتن انگشتان خود روی آنها به هنگام كشیدن طرحها
3) از حفظ كشیدن طرح پس از اولین نگاهی كه به آن می اندازد
.
4) بازبینی و بررسی مكرر تعداد نقاط –با وجود این نداشتن اطمینان به درستی تعداد نقاط كه باید در طرح گنجانیده شود
.
5) چرخاندن برگ كاغذ یا خودكارت بندر برای اینكه آسانتر بكشد
.
6) نشان دادن نارضایتی در مورد طرح هایی كه به خوبی كشیده نشده اند همراه با تلاش مكرر برای اصلاح آنها

- این موارد می تواند در اثر (دریافت نادرست اشكال در ادراك دیداری) باشد
.
بعد از تشخیص مشكل درهر یك از زمینه های حیطه دیداری با استفاده از تمرینات مختلفی كه برای رفع این مشكلات طراحی شده اند .




طبقه بندی: کودکان با نارساییهای ویژه یادگیری،
[ جمعه 6 فروردین 1389 ] [ 08:35 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

مطالبی درباره ناتوانی در یادگیری

 

بهروز همه وقتش را به درس خواندن می گذراند. دوستانش بعد از مدرسه برای بازی فوتبال میرفتند اما او صاف به خانه برمی گشت و درسهایش را دوباره و دوباره می خواند. بااینکه اینقدر سخت تلاش می کرد اما نمی توانست چیزی را به خاطر بسپرد و نمره هایش همیشه در حد متوسط بودند. این درحالی بود که دوستش احسان، که به نظر می رسید هیچوقت درس نمی خواند، همیشه بهترین نمره ها را می گرفت. این به نظر عادلانه نبود.

چون دیگر از این وضعیت خسته شده بود، پدرش و معلمانش از روانشناس مدرسه برایش وقت گرفتند. روانشناس تشخیص داد که بهروز ناتوانی یادگیری دارد. بهروز بااینکه چون فهمیده بود موضوع از چه قرار است کمی خیالش راحت شده بود اما هنوز هم نگران بود. اصلاً از آن اصطلاح "ناتوانی" که بهش چسبانده بودند خوشش نمی آمد. نمی دانست که این مشکل چه بلایی سر آینده اش می آورد. آیا می توانست به دانشگاه برود و رشته مورد علاقه اش مهندسی را دنبال کند؟

● ناتوانی های یادگیری به چه مشکلاتی گفته می شود؟

آنهایی که تشخیص داده شده دچار مشکل ناتوانی یادگیری هستند، ممکن است درابتدا دچار ترس و واهمه شوند. اما ناتوانی یادگیری هیچ ارتباطی با هوش فرد ندارد—از این گذشته، افراد بسیار موفقی مثل والت دیزنی، الکساندر گراهام بل، وینستون چرچیل، همه دچار ناتوانی یادگیری بوده اند.

ناتوانی یادگیری مشکلاتی هستند که بر توانایی مغز در دریافت، پردازش، آنالیز و ذخیره اطلاعات تاثیر می گذارد. این مشکلات باعث می شود یک دانش آموز بسیار کندتر از فردی که این مشکل را ندارد، مطالب را یاد بگیرد. ناتوانی یادگیری انواع و اقسام مختلف دارد. اکثر دانش آموزانی که دچار این مشکل هستند، به بیش از یک نوع از آن مبتلا هستند. برخی از انواع خاص آن می تواند در توانایی فرد در تمرکز کردن نیز اخلال ایجاد کند و درنتیجه باعث پریشانی و سردرگمی فکر فرد شود. سایر انواع ناتوانی های یادگیری می تواند خواندن، نوشتن، تلفظ کردن، یا حل مسئله های ریاضی را برای فرد مشکل کند.

طریقی که مغز ما اطلاعات را پردازش می کند بسیار پیچیده است—پس جای تعحب نیست که چرا بعضی اوقات همه چیز درهم برهم می شود. عمل ساده نگاه کردن به یک تصویر را در نظر بگیرید: مغز ما نه تنها باید خطوط را به شکل تصویر درآورد، بلکه باید تشخیص دهد که این تصویر چیست و آنرا به سایر اطلاعاتی که در ذهن ما وجود دارد مرتبط کند و بعد این اطلاعات جدید را ذخیره کند. درمورد حرف زدن هم وضع به همین صورت است ما باید کلمات را تشخیص دهیم، معنای آن را دریابیم و اهمیت آن جمله را برای خودمان پیدا کنیم. خیلی از این فعالیت ها در بخش های مختلفی از مغز صورت می گیرند و این بستگی به مغز دارد که آنها را به هم وصل کند یا نه.

اگر برای شما هم مثل بهروز پزشکان تشخیص داده اند که دچار ناتوانی یادگیری هستید، باید بدانید که تنها نیستید. تقریباً چهار میلیون بچه مدرسه ای و نوجوان دچار ناتوانی یادگیری هستند و حداقل ۲۰% آنها دچار آن نوع مشکلی هستند که تمرکز را برایشان سخت می کند.

● علائم ناتوانی یادگیری

نمی توانید با نگاه کردن به یک فرد تشخیص دهید که وی دچار ناتوانی یادگیری است یا نه و این مسئله باعث می شود تشخیص این مسئله کمی دشوار باشد. ناتوانی یادگیری اولین بار زمانی نمود پیدا می کند که فرد در صحبت کردن، خواندن، نوشتن، حل مسائل ریاضی، برقراری ارتباط با پدر یا مادر و یا توجه کردن در کلاس درس مشکل داشته باشد.

ناتوانی یادگیری خیلی از بچه ها در دوران دبستان وقتی معلم یا والدین کودک متوجه می شوند که او نمی تواند جهت یک بازی را دنبال کند یا تکالیفی که باید انجام دهد را تکمیل کند، تشخیص داده می شود. اما بقیه بچه ها راه های پیچیده ای برای پوشاندن مشکلات یادگیری خود پیدا می کنند و به خاطر همین این ناتوانی یادگیری تا زمانی که وی به سن نوجوانی برسد و مشکلات درسی و زندگی اش بیشتر شود، نمود پیدا نمی کند.

اکثر ناتوانی های یادگیری دو یکی از این دو دسته قرار می گیرد: کلامی و غیر کلامی.

افرادیکه دچار ناتوانی یادگیری کلامی هستند با کلمات چه نوشتنی و چه گفتنی مشکل دارند. متداولترین و شناخته شده ترین نوع این ناتوانی، خوانش پریشی نام دارد که در آن فرد با تشخیص و پردازش حروف و صداهای مربوط به آن مشکل دارد. به این دلیل، افراد مبتلا به خوانش پریشی، با خواندن و نوشتن تکالیف خود مشکل دارند.

برخی افراد که دچار ناتوانی یادگیری کلامی هستند ممکن است قادر به خواندن یا نوشتن درحد معمول باشند اما با بقیه جنبه های زبان مشکل دارند. مثلاً ممکن است بتوانند یک جمله یا پاراگراف را به خوبی بلند بخوانند اما قادر نیستند مفهوم آنچه میخوانند را دریابند (درمورد چیزی که میخوانند تصویرسازی کنند). برخی دیگر از افراد با عمل نوشتن مشکل دارند به این صورت که مغزشان قادر به کنترل آنچه وارد آن می شود نیست از تکان دادن دست برای شکل دادن به حروف تا به خاطر آوردن قوانین گرامری صحیح مربوط به نوشتن یک جمله.

افرادیکه دچار ناتوانی یادگیری غیرکلامی هستند، با پردازش آنچه می بینند مشکل دارند. آنها قادر به دریافت جزئیات تصویری مثل اعداد نوشته شده روی تخته سیاه و امثال این نیستند. مثلاً برخی از افراد مبتلا به ناتوانی یادگیری غیرکلامی ممکن است علاوت بعلاوه را با منها اشتباه بگیرند.

یک وضعیت رفتاری که اختلال فزونکاری فقدان توجه (ADHD) نامیده می شود، معمولاً با ناتوانی های یادگیری همراه است چون افراد مبتلا به این اختلال قادر به تمرکز کافی برای یادگیری و مطالعه نیستند. دانش آموزان مبتلا به اختلال فزونکاری فقدان توجه خیلی راحت حواسشان پرت می شود و در تمرکز کردن مشکل دارند. همچنین ممکن است بیش از اندازه فعال باشند و قادر به کنترل حرکات و تکانه های خود نباشند.

● عوامل ایجاد ناتوانی یادگیری

هیچکس نمی داند که دلیل اصلی ناتوانی یادگیری چیست. اما محققان تئوری هایی درمورد علت بروز این مشکل ارائه داده اند. این تئوری ها از این قرار است:

▪ تاثیرات ژنتیکی:

متخصصین دریافته اند که ناتوانی های یادگیری به صورت ارثی در خانواده ها منتقل می شود و از اینرو تصور می کنند که ژنتیک و وراثت می تواند در این زمینه موثر باشد. اما، محققان هنوز بر سر این مسئله بحث دارند که آیا ناتوانی های یادگیری ژنتیکی و ارثی هست یا بچه ها به این خاطر دچار این مشکل می شوند که از کودکی کارها و اعمال پدرو مادرهایشان را می بینند و الگو می گیرند.

▪ رشد مغز:

برخی متخصصین تصور می کنند که ناتوانی های یادگیری را می توان به رشد مغز، قبل و بعد از تولد، مربوط دانست. به این دلیل، مشکاتی مثل وزن کم هنگام تولد، کمبود اکسیژن، و تولد زودرس می تواند با ناتوانی های یادگیری مربوط باشد. خردسالانی که دچار آسیبهایی در ناحیه سر شده باشند نیز ممکن است در معرض ناتوانی یادگیری قرار داشته باشند.

▪ تاثیرات محیطی:

نوزادان و خردسالان در معرض سموم محیطی قرار دارند. برای مثال، ممکن است شنیده باشید که سرب ممکن است با ناتوانی یادگیری در ارتباط باشد. تغذیه ضعیف در سالهای اولیه زندگی می تواند بعدها منجر به ناتوانی یادگیری شود.

● از کجا باید بفهمید که دچار ناتوانی یادگیری هستید؟

فقط به این دلیل که برای درس خواندن برای یک امتحان مشکل دارید به این معنی نیست که دچار ناتوانی یادگیری هستید. افراد مختلف روش های متفاوتی برای درس خواندن دارند. مثلاً بعضی افراد با انجام دادن و تمرین کردن یاد می گیرند، بعضی با گوش دادن (مثلاً در کلاس) و خیلی ها هم با خواندن مطالب. بعصی افراد ذاتاً کندتر می خوانند یا یاد می گیرند اما با این وجود بازهم درحد سن و توان خودشان خوب کار می کنند. گاهی اوقات، چیزی که به نظر یک ناتوانی یادگیری می آید فقط یک تاخیر رشد است و فرد سرانجام می تواند مطلب را دریابد.

اما خیلی افراد مبتلا به ناتوانی یادگیری قبل از اینکه کسی تشخیص دهد دلیلی برای مشل آنها در یادگیری وجود دارد، مدت زیادی وچار مشکل هستند. برای اکثر افراد در دوران نوجوانی، اولین نشانه بارز اکثر ناتوانی های یادگیری زمانی اتفاق می افتد که متوجه می شوند مدت زمانی که برای درس خواندن وقت می گذارند با عملکرد آنها مطابقت ندارد. یا فرد ممکن است احساس کند که اشکالی در او وجود دارد و یک جای کار لنگ می زند. اگر شما هم نگران هستید، حتماً فکرتان را با یکی از معلمان یا والدینتان درمیان بگذارید.

اولین قدم برای تشخیص ناتوانی یادگیری بررسی مشکلات شنوایی یا بینایی است. بعد از آن فرد به یک روانشناس یا متخصص یادگیری معرفی می شود تا وی با استفاده از آزمایشات مخصوص به تشخیص این بیماری کمک کند. معمواً این متخصصین می توانند نقاط ضعف و قدرت یادگیری فرد را بعلاوه ناتوانی های خاص فرد در یادگیری تشخیص دهند.

کنار آمدن با ناتوانی یادگیری

گرچه تشخیص ناتوانی یادگیری ممکن است باعث ناراحتی فرد شود اما درواقع اولین قدم در حل این مشکل است. وقتی متخصصی ناتوانی و مشکل خاص فرد را تشخیص داد، آنوقت او می تواند برای کنار آمدن با این مشکل، از استراتژی ها و داروهای خاصی استفاده کند. پیمودن این مراحل برای کنترل این ناتوانی می تواند به برگشت اعتماد به نفس دانش آموز کمک کند.

بعضی از دانش آموزان که دچار ناتوانی یادگیری هستند چند ساعت در هفته برای یادگیری تکنیک های ویژه برای درس خواندن، یادداشت برداری یا تکنیک هاس سازمان دهید که می تواند به آنها برای جبران ناتوانیشان در یادگیری کمک کند، با یک معلم مخصوص کار می کنند. اگر پزشکان تشخیص داده اند که شما نیز مبتلا به ناتوانی یادگیری هستید، احتمالاً فقط در درسهایی به کمک نیاز دارید که بیشترین مشکل را در آن دارید. مدرسه تان ممکن است کلاسهای خاصی با معلمین متخصص داشته باشد که میتواند به شما برای غلبه بر مشکل یادگیریتان کمک کند.

بعضی از مدارس برنامه های خاصی برای چنین شاگردانی دارند که نقاط قوت و ضعف توانایی یادگیری فرد را می سنجد و برای انجام فعالیت های یادگیری برای دانش آموز برنامه ریزی می کند. در این برنامه ها دانش آموز اوقاتی را در یک کلاس خصوصی با معلم می گذراند و روی یک درس خاص کار می کند.

داروهایی نیز معمولاً برای این دانش آموزان تجویز می شود که توانایی و قدرت تمرکز و توجه آنها را بالا می برد و به آنها برای کنترل رفتارهای هیپراکتیو کمک می کند.

واقعیت این است که ناتوانی یادگیری هیچ درمان قطعی ندارد. اما هیچوقت برای کمک به مشکل دیر نیست. اکثر افراد مبتلا به ناتوانی یادگیری یاد می گیرند که چطور با تفاوتهای یادگیری خود کنار بیایند و استراتژی هایی می آموزند که به آنها برای رسیدن به اهداف و آرزوهایشان کمک میکند.

پورتال مردمان (www.mardoman.com)

 

 




طبقه بندی: کودکان با نارساییهای ویژه یادگیری،
[ دوشنبه 27 مهر 1388 ] [ 07:24 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]

دانش آموزان با مشكلات ویژه یادگیری را بشناسیم

 واژه دانش آموزان استثنایی به گروه های مختلفی اطلاق می شود كه یكی از آنها دانش آموزان با مشكلات ویژه یادگیری ( learning difficulties=D.L ) می باشد و آن به گروهی گفته می شود كه در یك یا چند فرایند روانی اساسی در ارتباط با فهمیدن و یا كاربرد زبان شفاهی و كتبی ، ناتوانی نشان می دهند . این ناتوانی ممكن است خود را در فعالیت هایی از قبیل گوش دادن ، فكر كردن ، سخن گفتن ، خواندن ، نوشتن ، هجی كردن و یا حساب كردن نشان  دهد. این اختلال ها با نارسایی های دیگری نیز همراه است كه عبارت اند از : نقایص ادراكی ، آسیب مغزی ، بدكاری جزئی مغز ، نارسایی در خواندن، و اختلال گویایی . این اصطلاح كودكانی را كه به علت های دیگر با مسائل یادگیری مواجه می باشند( نظیر نقص بینایی ، نقص شنوایی ، نقص حركتی ، عقب ماندگی ذهنی ، آشفتگی عاطفی و یا عدم برخورداری از محیط فرهنگی و اقتصادی مناسب ) در بر نمی گیرد . به بیانی دیگر « دانش آموز با مشكلات ویژه یادگیری»  به دانش آموزانی اطلاق می شود كه « با وجود برخورداری از هوش طبیعی و نداشتن نقایص حسی، آسیب های شدید مغزی و مشكلات شدیدعاطفی – اجتماعی،  قادر به بهره گیری كامل از امكانات آموزش و پرورش متداول نبوده و در یك یا چند ماده درسی ضعف محسوس و مشهود داشته باشد».

ویژگی ها :

تشخیص اولیه ( غربال گری ) این گروه از دانش آموزان غالباً از طریق مشاهده خصوصیات و ویژگی هایی است كه می توان از آنها به عنوان نشانه های مشكلات ویژه یادگیری نام برد.

این ویژگی ها به دو بخش تقسیم می شوند:

بخش اول : خصوصیاتی هستند كه شامل همه افراد این گروه می باشد ( كه با علامت × مشخص گردیده است) .

بخش دوم : خصوصیاتی كه غالباً افراد این گروه دارند.

عمده ترین این ویژگی ها عبارتند از :

 هوش بهر طبیعی

 كاركرد تحصیلی پائین تر از حد انتظار

 سرعت كم در یادگیری

پیشرفت كندتر

سقف پائین تر یادگیری

تجدیدی مكرر در یك یا چند درس خاص

 تكرار پایه های تحصیلی

 تفاوت بین سطح یادگیری در درس های مختلف

نداشتن انعطاف در استفاده از راهبردهای آموزشی

 تفاوت قابل توجه بین توانایی ها و مهارت ها ؛ عملكرد ضعیف

 ضعف حافظه ( كوتاه مدت و بلند مدت )

 وابستگی زیاد به معلم

وابستگی به والدین در انجام تكالیف مدرسه

 كوتاهی دامنه توجه ( زود پرت شدن حواس )

 نداشتن اعتماد به نفس

 نقص در مهارت های اجتماعی

 ناهماهنگی حركتی

 تاخیر در نشان دادن عكس العمل

 تاخیر در فراگیری زبان

 

توجه :

این نشانه ها صرفاً احتمال وجود مشكل را نشان می دهد و برای تشخیص دقیق باید دانش آموزان با چنین ویژگی هایی را به كارشناسی مدیریت آموزش و پرورش استثنایی شهر تهران ارجاع نمود.

انواع :

اگر چه طبقه بندی های مختلفی از این اختلال وجود دارد ولی عمده ترین مشكل را می توان در حوزه های خواندن ، نوشتن و ریاضی مشاهده نمود.

۱- ناتوانی در خواندن :

از عمده ترین نشانه های این اختلال عبارتند از :

حذف یك صدا یا كلمه

اضافه كردن صدا یا كلمه

تحریف و اشتباه خواندن صداها یا كلمات

جانشین سازی صدا یا كلمه

مشكلات درك مطلب

ناتوانی در درك معنی كلمات ، یادآوری و پاسخ به سوالاتی كه از متن پرسیده می شود.

ناتوانی در استنباط از مطالب خوانده شده

ناتوانی در قدرت تحلیل و بررسی صحت و سقم متن

۲- ناتوانی در نوشتن :

عمده ترین مشكلات نوشتن عبارتند از :

معكوس نوشتن ( آیینه نویسی )

جابه جا نوشتن حروف ( دور به جای   رود )

حذف یا اضافه كردن حروف و كلمات در نوشتن

ناتوانی در تركیب حروف یا بخش های كلمه

ناتوانی در رونویسی ، كج نویسی ، پراكنده نویسی ، ناخوانا نویسی و ...

۳- ناتوانی در ریاضی :

عمده ترین مشكلات ریاضی عبارتند از :

مشكلات در یادگیری مفهوم عدد و شمارش

ناتوانی در استفاده از راهبردهای عددی

ناتوانی در قرض كردن و انتقال در محاسبات

ناتوانی در مسئله توصیفی ( ارتباط جملات كلامی و نوشتاری برای كاربرد ریاضی )

ناتوانی در خواندن و نوشتن نشانه های ریاضی ( اعداد ، ارقام ، علائم ) .

منبع:تبیان

 




طبقه بندی: کودکان با نارساییهای ویژه یادگیری،
[ چهارشنبه 11 شهریور 1388 ] [ 04:29 ب.ظ ] [ حمیدرضا شهرستانی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

خواهشمند است مطالب ،مقالات تحقیقات و ... خود را در خصوص روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی را در قالبword2003 به نشانیhsh.1357@yahoo.com ارسال تا با نام خود در وبلاگ قرار گیرد.
با تشكر
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

.



قالب میهن بلاگ

download

قالب بلاگفا

قالب بلاگ اسکای

قالب پرشین بلاگ

اخلاق اسلامی

قالب وبلاگ